10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en verplichtingen? De kans is dan groot dat studenten onvoldoende loopbaancompetenties ontwikkelen. Dit is jammer, omdat juist deze competenties nodig zijn om een succesvolle plek te verkrijgen op de arbeidsmarkt (Kuijpers, Meijers en Bakker, 2006). In deze blog geef ik je 10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling.

Wil je nog meer tips krijgen? Kom dan naar onze training van 4 februari en 4 maart.

Om studenten voor te bereiden op de toekomst zijn volgens Kuijpers, Meijers en Bakker (2006) drie loopbaancompetenties noodzakelijk, namelijk:

  • Loopbaanreflectie (reflecteren op kwaliteiten en motieven)
  • Loopbaanvorming (op een proactieve wijze werkmogelijkheden onderzoeken)
  • Netwerken (netwerken en contacten opdoen).

Studenten zetten op deze wijze hun wensen om in concrete doelen.

Om bovenstaande loopbaancompetenties te ontwikkelen is het belangrijk dat de student ervaring opdoet in de praktijk. Door de loopbaanbegeleiding zoveel mogelijk af te stemmen op de praktijkgerichte leeromgeving kan de student werken aan zijn zelf- en beroepsbeeld. Ook is het belangrijk dat de studieloopbaangesprekken vraaggericht en waarderend zijn (Kuijpers et al.,2006). Een loopbaangesprek onderscheidt zich van andere begeleidingsgesprekken, doordat de dialoog gericht is op het toekomstbeeld van de student. Studenten krijgen inzicht in kwaliteiten en motieven en weten deze om te zetten naar concrete doelen. Op deze wijze wordt de student eigenaar van de eigen loopbaanontwikkeling (Kuijpers et al., 2006). Zorg er dan ook voor dat het initiatief bij de student ligt, zodat zij leren het eigen loopbaanproces te sturen (Kuijpers et al., 2006). Bij veel loopbaangesprekken in het beroepsonderwijs ligt het initiatief namelijk nog te veel bij de docent, waardoor studenten minder betrokken zijn en zich niet verantwoordelijk voelen voor het eigen leerproces (Winters et al., 2009).

10 vragen voor het stimuleren van de loopbaandialoog

Zoals hiervoor beschreven is het belangrijk dat de dialoog tussen docent en student praktijkgericht, vraaggericht en waarderend is. Om je inzicht te geven hoe dit vertaald kan worden naar de praktijk heb ik een tiental vragen opgesteld. Deze 10 vragen zijn vormgegeven rond de 5 D’s van waarderend coachen uit het boek van Masselink en IJbema (2011):

  • Define. Bepaal voor aanvang van het gesprek welke onderwerpen de student graag wil bespreken.
    * Welke uitdagingen wil je komende tijd oppakken?
    * Welke onderwerpen hebben momenteel jouw aandacht?
  • Discover. Verken samen met de student de talenten en successen.
    * In welke situatie in de praktijk had je het gevoel dat je echt een toegevoegde waarde had?
    * Kun je een situatie noemen waar je bijzonder trots op bent?
  • Dream. Stimuleer een student om na te denken over hun ambities, missie en wensen in de toekomst.
    * Als je drie wensen zou mogen doen voor jouw ideale droombaan, welke zijn dat dan?
    * Hoe ziet jouw ideale dag eruit als je jouw talenten in kan zetten?
  • Design. Om de wensen om te zetten naar actie is het goed een actieplan met de student te bespreken.
    * Hoe wil jij ervoor zorgen dat je jouw talenten optimaal kan gaan inzetten?
    * Welke middelen en tools kun je inzetten om deze dromen te vertalen naar de praktijk?
  • Destiny. Als laatste is het essentieel dat de ontdekte perspectieven worden vertaald naar concrete plannen.
    * Hoe ga je dit nu concreet vormgeven?
    * Als ik jou de volgende keer spreek, wat heb je dan gedaan?

Interesse in de training studieloopbaanbegeleiding?

Heb je behoefte aan nog meer tips voor studieloopbaanbegeleiding? Kom dan naar de training studieloopbaanbegeleiding op 4 februari en 4 maart.

Literatuur

Kuijpers, M., Meijers, F. & Bakker, J. (2006). Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het? Driebergen: Het Platform  Beroepsonderwijs.
Kuijpers, M., & Meijers, F. (2011). Learning for Now or Later? Career Competencies Among Students in Higher Vocational Education in The Netherlands. Studies in Higher
Education, doi: 10.1080/03075079.2010.523144.
Masselink R., &  Ijbema, J. (2011). Het waarderend werkboek. Appreciative inquiry in de praktijk. Nieuwerkerk aan den Ijssel: Gelling Publishing
Meijers, F. & Wardekker, W. (2002). Career learning in a changing world: The role of emotions. International Journal for the Advancement of  Counselling, 24 (3), 149-167.
Winters, A., Meijers, F., Kuijpers, M. & Baert, H. (2009). What are Vocational Training Conversations about? Analysis of Vocational Training Conversations in Dutch
Vocational Education from a Career Learning Perspective. Journal of Vocational Education and Training, 61 (3), 247-266.

Liza Goos

Liza Goos

Auteur

liza@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

  Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

  De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider. Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015). En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

  Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider.

Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015).

En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en de persoonlijke ontwikkeling van de student. Het is daarom belangrijk dat de student het nut van deze begeleiding zo snel mogelijk ervaart. Hoe wordt studieloopbaanbegeleiding weer urgent? Door middel van het helder maken van het doel van studieloopbaanbegeleiding, en een zodanige structuur in de begeleiding aan te brengen dat de student op een heldere manier inzicht krijgt in zijn persoonlijke en competentie ontwikkeling.

In een beroepsopleiding wordt de student in het kader van de studieloopbaanplanning tenminste drie dingen gevraagd:

  1. welke bekwaamheden wil je ontwikkelen in relatie tot het beroep?
  2. op welke manier wil je leren die bekwaamheden te ontwikkelen (hoe ziet je leertraject eruit)?
  3. hoe kan de opleiding je daarin ondersteunen door opdrachten, stages, lessen of andere activiteiten?

Deze drie vragen zien er simpel uit. Toch is het beantwoorden hiervan nog niet zo eenvoudig.

Beelden

Om te kunnen bepalen welke bekwaamheden de student wil ontwikkelen, is het eerst nodig dat deze een goed beeld heeft van het beroep en beroepen- of werkveld (=beroepsbeeld) waarvoor hij leert, hoe de opleiding eruit ziet (=opleidingsbeeld) en vooral ook dat hij zichzelf goed leert kennen én ontwikkelen (=zelfbeeld). Een goed beeld van het beroep is nodig, omdat hij anders niet kan benoemen welke daarmee samenhangende bekwaamheden (hard & soft skills) hij dient te ontwikkelen. Een opleidingsbeeldis evenzeer nodig, omdat de student anders niet kan benoemen hoe de opleiding hem in zijn competentie ontwikkeling en persoonsvorming kan ondersteunen. Tenslotte is het belangrijk dat de student kan aangeven hoe hij zichzelf als persoon in die ontwikkeling ziet (=zelfbeeld), omdat de keuzes die de student tijdens zijn studieloopbaan maakt altijd hemzelf betreffen. Bij bekwaamheden moeten we dus niet alleen denken aan kennis en vaardigheden, maar óók aan persoonlijke- en identiteitsontwikkeling.

Als deze 3 beelden (beroeps-, opleidings- en zelfbeeld) enigszins duidelijk zijn, kan de student vervolgens zijn leertraject formuleren. Het leertraject overstijgt de 3 hierboven genoemde beelden en geeft aan hoe de bekwaamheden te ontwikkelen die de student nodig heeft om een bekwame beroepsbeoefenaar te worden. De opleiding ondersteunt hem daarbij door de keuzes die hij maakt, binnen de kaders van de opleiding, ook daadwerkelijk aan te bieden.

Fasen

Bovenstaande gedachtegang volgend, laten wij de ‘studieloopbaan’ uiteenvallen in de volgende fasen:

  1. de intake- of kennismakingsfase, waarin de student voorlichting krijgt over de opleiding, de bekwaamheden in kaart worden gebracht, er een eerste gesprek plaatsvindt met iemand van de opleiding en de student een plaatsingsadvies krijgt;
  2. de oriëntatiefase, waarin de student zich een beeld vormt van het beroep, van de opleiding en van zichzelf en in overleg met de studieloopbaanbegeleider een ontwikkelingsplan ontwikkelt;
  3. de ontwikkelingsfase, waarin de student zijn ontwikkelingsplan ten uitvoer brengt en steeds competenter wordt;
  4. de afrondingsfase, waarin de student zijn leertraject afrondt en de examineringsprocedure in gang gezet en afgerond wordt;
  5. de vervolgfase, waarin de student keuzes maakt voor een vervolgopleiding of arbeid en afscheid neemt van de opleiding. Tot deze fase behoren ook de activiteiten die de student of de school onderneemt om contact te houden.

Uit de beschrijving van de fasen valt af te leiden dat iedere fase zijn eigen thematiek kent, namelijk die van respectievelijk kennismaking, beeldvorming, competentie en persoonlijke ontwikkeling, examinering en de oriëntatie op de vervolgsituatie, het afscheid en de monitoring in de vervolgsituatie. De thematiek is derhalve per fase verschillend.
De algemene doelstellingen zijn echter steeds hetzelfde:

  • de student dient zijn eigen leertraject te bepalen en vorm te geven;
  • de student dient te reflecteren op datgene wat hij geleerd heeft en nog te leren heeft;
  • de student dient te reflecteren op zijn eigen ontwikkeling en daardoor zijn zelfkennis te vergroten.

Instrumenten

De studieloopbaanbegeleider heeft gedurende het traject vanaf de intake tot en met de vervolgfase (arbeidsloopbaan- of vervolgopleidingsplanning) verschillende instrumenten ter beschikking bij de begeleiding van de student.

Aangezien de student geacht wordt gaandeweg zijn leertraject meer zelfverantwoordelijkheid en regie te (gaan) nemen, dient ook hij de beschikking te hebben over instrumenten die hem in staat stellen deze groei te bewerkstelligen. Twee belangrijke instrumenten hiervoor zijn het ontwikkelingsplan en het portfolio.

Het ontwikkelingsplan en het portfolio zijn ook instrumenten die de studieloopbaanbegeleider hanteert om samen met de student een zo goed mogelijk leertraject uit te stippelen.

De wijze waarop beiden deze instrumenten gebruiken is verschillend. Voor de student is het portfolio bijvoorbeeld een werkdocument waarvan hij de eigenaar is en dat tot doel heeft om zijn ontwikkeling in beeld te brengen. Voor de studieloopbaanbegeleider is het portfolio primair een middel om tot reflectie te komen met de student. De functie is anders, maar de inhoud niet.

In onderstaande tabel geven wij een overzicht van veelvoorkomende studieloopbaaninstrumenten naar gebruik in termen van belangrijkheid en inzetbaarheid.

Tenslotte: Urgentie

Wellicht denk je nu: “wat is er voor nieuws onder de zon?”
Wij hopen niet veel. Deze blog is dan ook bedoeld om weer even terug te gaan naar de basis. Zodat studenten weer de urgentie voor studieloopbaanbegeleiding kunnen gaan ervaren. Want urgentie is immers de eerste bouwsteen voor High Impact Learning!

Wij kijken uit naar reacties van ervaren SLB-ers die andere ideeën hebben over de inrichting van SLB!

Peter Loonen

Peter Loonen

Auteur

peter@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

  Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

  De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider. Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015). En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

  Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

Onderwijs & Onboarding

Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten

Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom méér dan een introductie. Het is een volwaardig inwerkprogramma dat als doel heeft dat de medewerker snel productief is en zichzelf verbindt aan zijn werk en de organisatie. Met zorg en aandacht aan boord laten gaan én blijven dus. Dat is goed voor zowel organisatie als medewerkers, omdat zij daarmee sneller waarde toevoegen (“tel uit je winst”) én zich beter verbonden voelen met de organisatie (wat een ongewenst snelle uitstroom voorkomt). Daarnaast draagt een goede onboarding ook bij aan een goed bedrijfsimago, en dat is weer interessant voor potentieel nieuw te werven medewerkers. Ook dat maakt dat een goede onboarding steeds belangrijker wordt.

ONDERWIJS

Binnen onderwijsinstellingen is onboarding net zo goed zinvol toepasbaar. Ook hier is immers sprake van veel beweging en groei, de wens studenten aan te trekken én hen gediplomeerd en succesvol over te dragen aan het werkveld en de maatschappij. Binnen het onderwijs willen we ervoor zorgen dat studenten snel, gemotiveerd en productief in het leerproces zitten én zich verbonden voelen. Verbonden met de onderwijsinstelling, de medewerkers en met mede studenten. Dat leidt tot betrokken studenten die goede resultaten behalen, en zich op een constructieve manier professioneel, persoonlijk en maatschappelijk ontwikkelen. Onboarding draagt er aan bij dat studenten zich verbonden voelen met de onderwijsinstelling en het verminderen van vroegtijdige studie-uitval.

WAT IS ONBOARDING?

Maar wat is onboarding precies? En hoe is dat zo te organiseren dat nieuwe studenten succesvoller worden? Goede onboarding versterkt het leerklimaat voor – en het leerproces van – nieuwe studenten. Het stimuleert de (maatwerk) aandacht voor basisbehoeften voor een goed leerklimaat zoals autonomie, verbinding en competentie. Onboarding heeft aandacht voor persoonlijke omstandigheden en studiemotivatie.

Onboarding is meer dan de traditionele introductiedag of -week. Het kan gezien worden als een drietrapsraket:
1. Voorbereiding (de fase tot aan de werkelijke start van de studie),
2. Oriëntatie (de eerste 3 maanden) en
3. Integratie (de rest van het eerste studiejaar).

In een traditionele introductie is weliswaar veel ruimte voor de “geschreven regels” binnen de onderwijsinstelling, maar de communicatie is vaak eenrichtingsverkeer. De onderwijsinstelling is geneigd de nieuwe studenten in één keer alle geschreven informatie te geven zoals de procedures, regels, organisatiestructuur, lesprogramma etc. Onboarding gaat juist óók over dat wat ongeschreven is binnen de onderwijsinstelling. Hoe verloopt de communicatie hier? Onboarding gaat over het uitwisselen van informatie tussen de nieuwe student en de onderwijsinstelling. Het gaat over (wederzijdse) feedback en verbinding. Zo zijn beide partijen sneller én beter in staat om hun verwachtingen waar te maken. Goede onboarding is tweerichtingsverkeer.

HOE WORDT MIJN EERSTEJAARS EEN GOEDE STUDENT?

De komst van nieuwe studenten is altijd enerverend. Niet alleen voor de student, maar ook voor de onderwijsinstelling. Iedereen wil het graag tot een succes maken. Een warm welkom, (maatwerk) aandacht voor het individu en een goede begeleiding versnellen een goede start. Het zorgt ervoor dat de eerstejaars studenten een veilig en stimulerend leerklimaat ervaren, zich betrokken voelen en sneller in hun kracht staan.

KAN UW ONBOARDING NOG BETER?

Belangrijk is om niet zomaar een onboardingprogramma te kopiëren of een van de vele bestaande apps te gebruiken. Je moet eerst een goed beeld hebben wat je bedoeling is, en hoe het huidige programma werkt. Eerst even pas op de plaats en bepalen hoe de vlag erbij hangt dus. Hoe vinden de nieuwe studenten het eigenlijk bij uw onderwijsinstelling? Bij hoeveel valt de start tegen; en waarom? En met wie hebben ze het erover? En hoe tevreden zijn docenten en studieloopbaanbegeleiders met deze startfase? En hoe belangrijk vinden zij het eigenlijk?

INZICHT DOOR METEN

De Onboarding Monitor Onderwijs (OMO) meet de belangrijkste pijlers in de startfase van de eerstejaars studenten. Denk bijvoorbeeld aan het contact voordat het studiejaar gestart is, de mate van sociale integratie en verbinding van nieuwe studenten en de manier waarop ze gefaciliteerd worden in hun leerproces. De OMO ontlokt ook datgene wat vaak onbeschreven en onbesproken blijft binnen de opleiding en de onderwijsinstelling.

Een goede eerste stap is om de beleving van de schoolleiders, de docenten en andere onderwijsprofessionals bij onboarding in kaart te brengen. Dat kan via een snelle effectieve online meting waarbij 5 onboarding thema’s gedifferentieerd naar 15 activiteiten beschouwd worden vanuit 2 dimensies: tevredenheid en belang. Daarmee wordt voor de onderwijsprofessionals meer scherpte aangebracht in een gezamenlijk gedragen visie op de belangrijke startfase. Daarnaast geeft het meten van de beleving van de nieuwe studenten de mogelijkheid om heel gericht en met de juiste prioriteit verbeteringen in het onboardingproces te definiëren en implementeren.

WAT LEVERT HET U OP?

Een betere onboarding van eerstejaars studenten:

  • Verhoogt de motivatie en de leerprestatie van nieuwe studenten
  • Vergroot het behoud van nieuwe studenten
  • Verhoogt de studententevredenheid
  • Vergroot de verbinding van onderwijsprofessionals met studenten
  • Verlaagt kosten als gevolg van vroegtijdige studie-uitval

 

 

 

 

MEER WETEN?

Bent u ook geïnteresseerd in de waarde die de Onboarding Monitor Onderwijs voor u kan bieden? Voor meer informatie kunt u contact opnemen via bert@onboardingmonitor.nl of telefonisch via 06 36 14 09 62.

Bert Holman

Bert Holman

Auteur

bert@onboardingmonitor.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

  Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

  De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider. Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015). En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

  Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom...

Lees meer

Terugblik 2018

Terugblik 2018

We kijken terug op een prachtig onderwijsjaar. 2018 heeft veel gebracht. In deze animatie een korte terugblik op mijn jaar. Ik wil jullie hartelijk danken voor de mooie samenwerking en het lezen van onze blogs. Hele fijne kerstdagen en in 2019 gaan we er weer tegenaan!

 

Remko Keizerwaard

Remko Keizerwaard

Auteur

remko@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

Terugblik 2018

  We kijken terug op een prachtig onderwijsjaar. 2018 heeft veel gebracht. In deze animatie een korte terugblik op mijn jaar. Ik wil jullie hartelijk danken voor de mooie samenwerking en het lezen van onze blogs. Hele fijne kerstdagen en in 2019 gaan we er weer...

Lees meer

Ritueel

  Exact een jaar geleden deed ik het ook. Maar dit jaar bijna niet, vanwege tijdgebrek, vanwege allerlei dingen die toch belangrijker leken en misschien ook wel waren. Alles was in orde, er stond een gastblog klaar. Maar in het weekend overviel mij hetzelfde...

Lees meer

Bewegen om te leren

  Waar HIGH IMPACT TEACHING en yoga elkaar raken Ik ben Marion en ik werk alweer 5 jaar met veel plezier bij OAB Dekkers. Ik doe veel aan yoga en probeer ook op die manier te leven. Het leert mij te leven in balans, fysiek, mentaal en emotioneel. En...

Lees meer

Ritueel

Ritueel

Exact een jaar geleden deed ik het ook. Maar dit jaar bijna niet, vanwege tijdgebrek, vanwege allerlei dingen die toch belangrijker leken en misschien ook wel waren. Alles was in orde, er stond een gastblog klaar. Maar in het weekend overviel mij hetzelfde gevoel als een jaar geleden. Ik wil het doen, het moet gewoon: de gelegenheid nemen om de mensen met wie ik samenwerk bedanken. Net als vorig jaar. En ook dacht ik; het is niet alleen leuk en gewoon fijn om dat weer te doen, het is ook een ritueel. Om het jaar nog eens te laten passeren en om te buigen voor wat er was, wat er kwam, gepland en onverwacht, en voor iedereen die daarbij betrokken was. Ik vind dat fijn. Dus doe ik het.

Daar gaan we:

Bedankt, energiek team van Gilde opleidingen Zorg en Welzijn Venraij. In het voorjaar mocht ik jullie helpen bij het ontwerp van jullie opleidingen volgens de principes van High Impact Learning. Jullie passie om onderwijs te maken dat jullie studenten écht een stap verder kan helpen volgens de 3 principes van Biesta, beleefde ik als aanstekelijk. Werken vanuit visie is een voorwaarde, dat breng je over aan je studenten. Jullie doen dat.

.. Bedankt collega’s van team ORM Avans Breda, voor de intensieve en hele korte samenwerking in de productie van jullie zelfevaluatie. Jullie gunden mij en Sabina het vertrouwen om in een hele korte periode de bestaande tekst grondig te redigeren, te herschrijven en vorm te geven. Het vergde alle hens aan dek om jullie hoge ambitie, goede ideeën en zo veel ontwikkelingen in een pressure cooker gestructureerd in een document te krijgen. En om dan ook nog eens kritisch te blijven. Het gave product dat er nu ligt is een reflectie van hoe jullie bezig zijn een dijk van een opleiding neer te zetten: daar mag je trots op zijn.

Bedankt team IT & Development van Technova College (ROCA12). Jet en ik hebben jullie mogen begeleiden bij jullie onderwijsexpeditie. Op weg naar modern onderwijs dat past in het supermoderne nieuwe gebouw en dat past bij wat het werkveld én de student verwacht. Zoals het een echte expeditie betaamt was het niet altijd eenvoudig, moesten jullie soms naar de weg zoeken, kwam het aan op samenwerking en samen er voor blijven staan. De stap die jullie gezet hebben is een grote, getuige wat wij hebben mogen zien en ervaren de afgelopen weken. Bedankt dat we er deel vanuit mochten maken, mooi om jullie als team te zien groeien!

Bedankt opleidingsmanager en onderwijskundige van de opleiding FTA van de Hogeschool van Amsterdam. Gaaf om voor en met jullie het opleidingsprofiel te herschrijven en nu de voorlichtingsfolder voor de 2ejaars op te stellen. Het is altijd mooi om te zien hoe, ondanks en dankzij kritisch doorvragen, de essentie van jullie onderwijskundige visie en congruentie daarin in je programma, naar boven komt parelen.

Bedankt team van het Johan Cruijff College van ROC Amsterdam. Ik heb bewondering voor jullie moed en de manier waarop jullie je kwetsbaar opstellen door Jet en mij te laten onderzoeken hoe jullie onderwijs nog beter aansluiting kan vinden aan het bedrijven van topsport. Mooi om te ervaren hoe jullie maximaal gaan voor de student, door zowel de sportclubs, de ouders, en natuurlijk de student zelf hierin te betrekken. Jullie willen werkelijk het verschil maken, en dat inspireert.

.. Bedankt collega’s en management van Fontys Paramedische Hogeschool, voor alle dingen die ik het afgelopen jaar met jullie in diverse teams en gelegenheden met veel plezier heb mogen doen. Voor het vertrouwen dat jullie mij en mijn collega’s gunnen en ons telkens weer terug vragen. Al is het om het neerzetten van de visie en het onderwijskundig ontwerp van de opleiding Podotherapie, ondersteunen bij de accreditatie van Fysiotherapie en Logopedie, de SKE-certificering van toetsdeskundigen en examencommissie of een workshop beoordelen voor praktijkbegeleiders. Samenwerken met jullie is altijd goed: professioneel, no-nonsense en met veel plezier.

Bedankt management en ontwerpteams van Helicon MBO Helmond, voor het vertrouwen dat jullie uiten door mij te vragen om te komen helpen met het realiseren van jullie grote uitdaging: het neerzetten van drie nieuwe opleidingen komend studiejaar. Het groene onderwijs staat letterlijk vol van leven, ik vind het gaaf om daarin samen met jullie de schouders eronder te zetten en het gewoon te gaan dóen.

Bedankt collega’s van het Citaverde College met wie ik zo intensief ben opgetrokken in jullie onderwijsvernieuwingsoperatie de afgelopen 3 jaar. Nu onze samenwerking op die wijze dan echt afgerond is en ik met veel plezier en bewondering voor jullie volharding terugkijk op dit majeure traject, getuigt de eerlijkheid mij ook te zeggen dat ik, hoewel ik het niet had verwacht, de Limburgse dynamiek ook soms best een beetje mis 😊.

Bedankt goede relaties uit mijn netwerk. Bedankt voor de mooie gesprekken die we gevoerd hebben, over werk, het leven, de toekomst, alles wat er op ons pad komt en de reflectie daarop. Voor de openheid en soms kwetsbaarheid die ik heb mogen (laten) zien.

Bedankt lieve collega’s. We zijn allemaal gedreven voor het beroepsonderwijs, en dat elke dag een beetje beter maken, ieder op zijn eigen manier. In de bijzondere dynamiek waarin wij werken een team blijven is niet altijd makkelijk. Gelukkig vinden we elkaar altijd, ook voor ontspanning. Werken voor Dekkers en werken aan Dekkers is wat ons bindt, en die verbinding maakt het waardevol en inspirerend.

Bedankt mijn kinderen. Ik voel mij gezegend dat ik jullie mag zien groeien op de weg naar jong-volwassenheid, en dat ik jullie daarin een beetje mag begeleiden. Dat ik daaraan kan zien hoe en wat het onderwijs daaraan bijdraagt, al dan niet constructief.  En dat ik door jullie en jullie verhalen over school ook met mijn voetjes op de vloer blijf, en weet waarvoor we het allemaal doen.

Bedankt beste lezers, docenten en anderszins betrokkenen bij het beroepsonderwijs. Je ontvangt wekelijks onze blog en andere berichten. Misschien soms wel een beetje te veel.Het is onze poging iets bij te dragen aan de uitdaging waar jij dagelijks voor staat. En ook al is het maar één ding dat jou ooit heeft geholpen bij jouw werk om het maximale uit je studenten te halen: dan is onze missie geslaagd.

De impact van een goed ritueel neemt toe bij de gratie van herhaling. Vandaar wederom mijn tip van vorig jaar: Doe dit ook eens met je studenten.

Laat je het me weten wat het je heeft opgeleverd?

Fijne jaarwisseling!
Marion

Marion van Neerven

Marion van Neerven

Auteur

marion@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

  Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

  De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider. Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015). En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

  Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom...

Lees meer

Goede (pedagogische) voornemens. Nog vóór 2019!

Goede (pedagogische) voornemens. Nog vóór 2019!

Een maand nog maar en dan is er weer een jaar voorbij. Natuurlijk, ik weet het, voor ons in het onderwijs begint het nieuwe jaar eigenlijk in het laatste weekend van de zomervakantie, maar toch; oud op nieuw is een speciaal moment voor velen. De champagne wordt ontkurkt, de oliebollen tot misselijk toe gegeten, hier en daar een traantje weggepinkt en we wensen elkaar al het geluk van de wereld toe! En natuurlijk, zoals elk jaar, zoals altijd, zoals al jaren van tevoren, worden er goede voornemens gemaakt: stoppen met roken, meer sporten, eindelijk gitaar leren spelen…

Goede voornemens voor het nieuwe jaar is al een eeuwenoud gebruik. De Babyloniërs deden 4000 jaar geleden al beloften aan hun goden aan het begin van het jaar om geleende objecten terug te brengen en hun schulden af te betalen. Qua traditie houden we dat dus al erg lang vol.  Maar…uit onderzoek (en voor velen van jullie ook gewoon  uit eigen ervaring) blijkt dat slechts 25% van de mensen ook daadwerkelijk deze goede voornemens gestructureerd gaat en blijft uitvoeren! Van de 75% afvallers was meer dan 60% na twee weken al vergeten dat ze goede voornemens hadden gemaakt (!).

Er is ook onderzocht wat de succesfactoren zijn voor het slagen van een goed voornemen:

  1. Het goede voornemen moet realistisch zijn en uitvoerbaar.
  2. Goede voornemens waar anderen ook plezier van hebben werken beter. Je deelt plezier en krijgt complimenten en het zorgt voor aanmoediging.
  3. Goede voornemens verspreid door het jaar uitvoeren zonder er al teveel bij na te denken, is effectiever dan het werken naar een geplande datum (bv 1 januari).

Laten we eerlijk zijn; als je goede voornemens daadwerkelijk uitkomen geeft dat een mooi, trots en motiverend gevoel. Een gevoel wat ik eenieder van harte toewens. Daarom ga ik je in deze blog uitdagen om mórgen al te beginnen met een aantal goede voornemens! En omdat ik nou eenmaal een pedagoog in hart en nieren ben, heb ik tien goede pedagogische voornemens verzameld waarvan ik weet dat ze uitvoerbaar zijn, jezelf én anderen een goed gevoel geven en die bijdragen aan een positief klimaat in je klas en school. Durf jij er een paar aan te gaan? En niet te wachten tot 1 januari? Ok, let’s go!

 

VOORNEMEN 1. Stille complimenten

Natuurlijk weten we dat het geven van complimenten, in de juiste dosering, goed is. Dat kan ook in stilte gebeuren. Leg op je bureau een pakje leuke post-its (je hebt ze in prachtige figuren). Schrijf voor elke student een kort compliment. Als je vervolgens door de klas loopt plak je de post-it zonder iets te zeggen bij de student op tafel. Door niets te zeggen en door te lopen creëer je het ‘valentijns-effect’.

 

VOORNEMEN 2. Stille complimenten bij een toets

Voor elke student is een toets spannend, dat hoort er nu eenmaal bij. Schrijf op een kaartje voor elke student een power-zin of iets persoonlijks en deel deze bij de start van de toets uit. Laat merken dat je vertrouwen in ze hebt en geef bij de start van de toets centraal even aan: “als je het even niet ziet zitten, kijk dan nog eens naar mijn kaartje…ik heb vertrouwen in je!” (als voorbeeld).

 

VOORNEMEN 3. The odd one out

Bij de start van een les schrijf je drie zinnen over jezelf op het bord. Twee van deze zinnen zijn waar en eentje niet. Laat de klas in groepjes in een minuut samen bepalen welke niet klopt. Een leuke manier om de klas een stukje van jou te leren kennen. (Een vervolg hierop is dat in elke volgende les één student dit ook over zichzelf doet…)

 

VOORNEMEN 4. Light my fire

Groepssfeer zit in kleine dingen. Een muziekje aan en een haardvuur op de beamer of smartboard als de studenten binnenkomen doet wonderen. Klinkt als iets heel simpels maar vergeet niet dat er studenten zijn die vanuit hun thuissituatie of andere achtergrond weinig ervaring hebben met een ‘fijne warme sfeer’.

 

VOORNEMEN 5. SED (Studenten evalueren Docenten)

Hang een bord bij de deur waarop de studenten na afloop van de les tops en tips kunnen plakken of schrijven. Je studenten uitdagen tot kritische beschouwing zorgt voor een betere band en geeft je inzicht in je eigen handelen en lesgeven. Eens in de maand samen met de klas de tops en tips terugkoppelen hoort daarbij, en als er een goede band is opgebouwd mag dit ook van jou naar de klas komen!

 

VOORNEMEN 6. Firestarter

“Het zijn de docenten die zich uitspreken die iets in gang zetten.” Start je les eens met een uitdagende uitspraak, dilemma of vraagstuk om meteen het vuurtje in je klas op te stoken. Niet om tegenstellingen uit te lokken maar om studenten met je mee te laten denken.

 

VOORNEMEN 7. Pedagogische zelfevaluatie

Pak na afloop van een lesdag (of enkele dagen achter elkaar) de namenlijst van je studenten er eens bij en durf eens kritisch te bekijken of je daadwerkelijk alle studenten ‘gezien’ hebt, of je daadwerkelijk alle studenten ‘zich welkom’ hebt laten voelen in jouw les. We hebben allemaal onze voorkeuren maar zijn we er ons bewust van? Hoe meer je van jezelf weet, hoe beter je erop kunt sturen in je lessen!

 

VOORNEMEN 8. Roep je complimenten maar fluister je kritiek

Niemand wordt graag in het openbaar bekritiseerd dus ook studenten niet. Complimenten uitspreken die iedereen kan horen leidt tot positieve gedragssturing (zo’n compliment wil ik ook hebben!). Kritiek fluisteren naar de student waar het om gaat leidt tot een waardering van integer gedrag. Daarnaast breekt openbare afwijzing alle eerder gegeven complimenten meteen af.

 

VOORNEMEN 9. Succesfactoren uitlokken

We hebben ze allemaal; studenten in de klas die moeilijk gedrag vertonen, ongemotiveerd zijn of lijken en niet vooruit te branden zijn. Heel vaak heeft dit helemaal niet te maken met een daadwerkelijk gebrek aan intrinsieke motivatie maar met een (levenslange) ervaring dat ze ‘toch niet veel kunnen’. Dit is geen makkelijk voornemen maar durf je les eens zo te organiseren dat deze studenten ‘gegarandeerd’ een succeservaring opdoen (waar jij dan weer een supercompliment op kunt uitdelen!).

 

VOORNEMEN 10. Bijzonder voorwerp

Zet eens een persoonlijk bijzonder voorwerp van jezelf op je bureau neer (of een uitzonderlijk voorwerp zoals een braadpan, meloen of autokrik) , iets wat onmiddellijk opvalt in de klas en studenten gewoon uitlokt om te moeten reageren. Wacht tot de vragen uit de klas hierover komen en vertel er een mooi verhaal over. Als het aanslaat kun je hetzelfde vragen van je studenten.

 

(En eentje reserve omdat ik het niet kan laten: De drieslag)

Zorg ervoor dat je lessen en je verwachtingen voorspelbaar zijn voor je studenten. Begin daarom elke les met het maken van de drieslag: Waarom krijg je deze les? Wat is het doel? Wat gaan we doen en wat verwacht ik daarbij van je? Dit goede voornemen is niet alleen pedagogisch van belang maar ook didactisch. Het is een perfecte start van goed klassenmanagement!

 

Heb ik het moeilijk gemaakt? Nee toch?

Het zijn vrijwel allemaal uitdagingen die in de categorie ‘is dat alles’ vallen? Ja, dat klopt en dat is ook precies de bedoeling. Het scheppen van een fijn en veilig pedagogisch klimaat is niet een kwestie van één theorie en één grote truc; het is juist een opeenstapeling van allerlei opbouwende positieve acties en handelingen van jou als docent. Handelingen die vaak inderdaad heel klein zijn maar een enorm effect kunnen realiseren. Bovendien, wat is er nou makkelijker en leuker dan goede voornemens die je makkelijk kunt waarmaken?

Succes en laat me eens weten welke je hebt uitgevoerd en wat het heeft opgeleverd. Ik ben benieuwd! Happy classroom 😉.

Emile Heerkens

Emile Heerkens

Auteur

emile@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

10 vragen voor het stimuleren van loopbaanontwikkeling

  Laat je studenten bij studieloopbaanbegeleiding verschillende testen en reflecties schrijven, maar heb je niet het gevoel dat zij echt nadenken over hun toekomst? Of blijven de voortgangsgesprekken enkel gevestigd op korte termijn doelen, urgente eisen en...

Lees meer

Studieloopbaanbegeleiding moet beter!

  De belangrijkste 3 beelden, 5 fasen en 10 instrumenten voor de studieloopbaanbegeleider. Studenten zijn niet overwegend positief over studieloopbaanbegeleiding (ISO, 2015). En dat terwijl de studieloopbaanbegeleider de rode draad kan vormen in het leerproces en...

Lees meer

Onderwijs & Onboarding

  Het monitoren van de startfase van eerstejaars studenten Binnen organisaties staat het al hoog op de agenda: Het “onboarden” van nieuwe medewerkers. Zo gauw een nieuwe medewerker “on board” komt wil je hem daar ook houden. Een goede onboarding is dus daarom...

Lees meer