Selecteer een pagina
Heb jij recht van spreken?

Heb jij recht van spreken?

Donderdag 21 juni 2018 was mij de eer om aanwezig te kunnen zijn bij de 1000e lezing van Marcel van Herpen, waarin hij zijn nieuwste boek ‘Wij zijn Leiders’* presenteerde. Een boek met inzichten voor leiders, leraren, MBO en HBO studenten, geïllustreerd met fragmenten uit de ‘Denk Groter Debatten’. Debatten waarin hij samen met duizenden studenten van Fontys Hogescholen, 25 vooraanstaande personen interviewde. Het werd een inspirerende presentatie, die mij prachtige inzichten opleverde om met nog meer impact te werken met de High Impact Teaching bouwstenen. Een van die inzichten deel ik hier graag met je.

Voor wie Marcel niet kent, hij is dé ambassadeur voor betrokkenheid in het onderwijs. Zijn eerste 1000 lezingen waren dan ook gericht op het betrekken van iedere leerling, iedere student. Niemand wordt buitengesloten is zijn uitgangspunt. Met zijn boek ‘Wij zijn leiders’, voegt hij daar nog een perspectief aan toe.

Als je kijkt naar onze acht bouwstenen voor High Impact Teaching dan is de bouwsteen betrokkenheid waarschijnlijk de belangrijkste van allemaal. Zonder daadwerkelijke verbinding, zonder betrokkenheid is er geen leren. Zo bepaalt de mate van betrokkenheid de impact die jouw feedback op je student heeft, de impact die je instructie heeft en jouw vermogen om de student te laten geloven in zijn eigen kunnen.

Wat is hier nieuw?

Belangrijk hierbij is je bewust te zijn van de wereld waarin onze studenten leven. Een wereld die voor ons docenten soms maar moeilijk te begrijpen is. Een snel veranderende wereld waarin je nooit uitgeleerd of klaar bent, waarin verantwoordelijkheid kunnen nemen steeds belangrijker wordt. Een wereld met steeds minder hiërarchie, waarin studenten niet langer klakkeloos een leider volgen of doen wat de docent zegt. Ze bepalen zelf wat ze willen leren en van wie.

Wat betekent dit voor betrokkenheid?

We kennen allemaal de studenten die ongeïnteresseerd voor zich uitstaren of ons aan kijken met zo’n blik van ‘het zal wel’. En iedere docent weet dat het dan niet meer uitmaakt wát je zegt… Het gaat het ene oor in en het andere weer uit.

Wat maakt dat een student zijn oren spitst en denkt: ‘Hier wil ik naar luisteren, dit is interessant’? Of al de klas in komt, vol verwachting voor wat er komen gaat?

Mijn inzicht

Waar Marcel ons in zijn boek nog eens bewust van maakt is het ‘recht van spreken’. We geloven mensen die het geloven waard zijn. We willen leren van mensen die zelf iets geleerd en gepresteerd hebben. We volgen mensen die zich blijven ontwikkelen.

Recht van spreken gaat over levenslessen die zijn geleerd,

Niet over lessen die zijn getoetst.

(Marcel van Herpen, Wij zijn Leiders, 2018)

Studenten checken dit. Ze checken of jij recht van spreken hebt. En hoe meer recht van spreken ze jou toebedelen, hoe meer interesse ze hebben in jouw verhaal. En vooral dat laatste, het belang van het verhaal, dat raakte me eens temeer.

Hoe laat je zien dat je recht van spreken hebt?

Als je uit eigen ervaring spreekt, heb je recht van spreken. Dan weet je waar je het over hebt. Je eigen verhaal vertellen maakt je geloofwaardig, waarachtig. Als vervolgens ook nog kunt spreken vanuit je gevoel, je gedachten en overwegingen, dan ga je verder dan contact maken, dan verbind je je met de ander.

En natuurlijk gaat het over de expertise die je ontwikkeld hebt. Maar meer nog gaat het over de kracht die zich laat zien in jouw proces daar naartoe.

Het gaat over jouw verhaal, over hoe jij in een bepaalde situatie je uitdagingen bent aangegaan. Over hoe je opgekrabbeld bent na een val, hoe je een andere richting hebt gekozen, een nieuwe weg hebt gevonden en uiteindelijk je doel hebt bereikt. Je twijfels, je inzichten, je successen, je lessen.

Het verhaal over hoe jij van leerling gegroeid bent naar leider, maakt dat jouw verhaal er een is om van te willen leren. Dán heb je recht van spreken als leraar. Dáár ontstaat betrokkenheid.

De mens is leerling, leraar en leider tegelijk

(Marcel van Herpen, Wij zijn Leiders, 2018)

Peggy Smith

Peggy Smith

Auteur

peggy@oabdekkers.nl

HIGH IMPACT TEACHING EVENT

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

8 NOVEMBER 2018

Van Puinhoop naar Parel. Is het zo erg?

  Ik heb bij de opening van het studiejaar voor een HBO opleiding een lezing verzorgd over High Impact Teaching. In de webinar hieronder is de inhoud van die lezing te bekijken. In het webinar geef ik je de belangrijkste inzichten in de bouwstenen van High Impact...

Lees meer

Het puberbrein

  In deze vlog vertelt Emile Heerkens over het puberbrein. Hoe gaat het met het houden aan regels, het grenzen opzoeken van regels.   https://youtu.be/fK0YTcRoc1M     emile@oabdekkers.nl  ...

Lees meer

OAB Onderzoek Sneak Preview van de resultaten

  Een tijdje geleden hebben we een oproep gedaan waarin we je hebben gevraagd of je deel wilde nemen aan een tweetal onderzoeken die zijn uitgevoerd in samenwerking met de Radboud Universiteit. De onderwerpen van deze onderzoeken waren Curriculumontwikkeling en...

Lees meer

5 tips voor een docent in ontwikkeling

5 tips voor een docent in ontwikkeling

Paniek in haar ogen, een felheid in haar stem: “We kunnen dit wel allemaal mooi bedenken, maar álles anders? Ik moet dit straks gaan doen! Hoe? Hóe doe ik dat?”

Haar opmerking kwam bij me binnen. Ik ben zelf ook van het soort dat soms wel eens een recept zou willen voor goed functioneren, zodat ik me niet zo druk hoef te maken over of ik het wel goed doe. Maar eigenlijk is dat een houding die haaks staat op ontwikkelen. Als je naar de natuur kijkt, of naar kleine kinderen, dan gaat ontwikkeling vanzelf. Dan gaat het niet om goed of niet goed maar om het meebewegen met veranderingen en het aangaan van dat wat nodig is om te ontwikkelen, om de volgende stap te zetten.

Dus, als antwoord naar deze docent en alle andere ‘docenten in ontwikkeling’:

Geen zorgen, jij kan dit!

Laten we bij het begin beginnen.

1. Stop met onderwijsontwikkeling zien als een fase die weer voorbij gaat:

De snelheid waarmee de ontwikkeling van de technologie ons meeneemt naar een nieuwe wereld is vele malen sneller dan de snelheid waarmee wij nieuw onderwijs kunnen ontwikkelen. We lopen dus altijd achter. Om onze studenten op deze wereld voor te bereiden zullen we dus blijven(d) moeten afstemmen met wat het werkveld en onze studenten van ons vragen en zullen we dus blijven(d) onderwijs (her)ontwikkelen. Wat vandaag waar is kan morgen weer veranderen. Ik durf het bijna niet te zeggen maar de onderwijsontwikkeling is nooit meer klaar of af…

2. Wees nieuwsgierig als een kind:

Waar ben jij nieuwsgierig naar? Welke vragen heb jij? Wat zou het nieuwe onderwijs jou kunnen brengen? En je studenten? Pas nieuwe ideeën toe waar mogelijk. Probeer uit. Ga spelen!

Maak je je zorgen over de verandering? Realiseer je het volgende: veranderingen gaan bijna altijd samen met een inwendig conflict. Dus ook al zijn er voldoende factoren die je brengen bij het willen veranderen, vaak gaan die gepaard met een bepaalde zorg over de verandering. Niets menselijks is ons vreemd, maar laat je niet weerhouden door die zorg!

Dat wat je aandacht geeft groeit. Dus, neem je zorg mee als critical friend en richt je aandacht op wat de verandering je kan brengen. Een positief kritische houding is nodig, die houdt je alert. Maar teveel aandacht aan de zorgen geven zet je op slot. Blijf open, stel vragen, probeer vooral veel uit en zie wat het je brengt. Oh enne… Fouten maken moed 😉

3. Begin dicht bij jezelf:

Je hoeft niet iemand anders te worden. Je gaat kwaliteiten van jezelf ontdekken en ontwikkelen. Stop met focussen op de verre toekomst, op dat wat moeilijk lijkt of wat je denkt niet te kunnen. Begin met uitbouwen waar je al goed in bent. Dat gaat je succesmomenten, plezier, inspiratie en nieuwe ideeën opleveren. Je gaat zo ook manieren vinden om andere vaardigheden te compenseren of te verbeteren.

Dus: Wat voor docent ben je nu? Hoe geef je nu les? Waar ben je goed in? En hoe verhouden deze kwaliteiten zich dit tot de nieuwe visie op onderwijs en de docent van de toekomst? 
Dat wetende, waar zou je mee kunnen of willen gaan experimenteren?

4. Leer met en van elkaar:

Laat het idee los dat je alles moet kunnen omdat je anders geen goede docent zou zijn. Je zit midden in een onderwijsontwikkeling! Grijp je kans en ga leren! Hoe leuk is het om dit samen met je collega’s en studenten te kunnen doen. Deel je kennis, wissel ervaringen uit, ondersteun anderen in hun leerproces waar mogelijk en vraag hulp waar jij die nodig hebt.

Het vraagt een nieuw soort openheid tussen j ou en je collega’s én tussen jou en je studenten. Dat zal in het begin even wennen zijn, maar je zal zien dat je wint aan kwaliteit van onderwijs én aan (zelf)vertrouwen. Daarnaast gaat deze open cultuur je ook helpen om toekomstige veranderingen makkelijker met elkaar door te voeren. Jullie kennen én vertrouwen elkaar inmiddels!

5. Vier je successen samen:

Hoe klein ook, een high five op zijn tijd geeft zoveel energie! Heb oog voor de successen, die van jezelf en die van anderen. Geef complimenten aan wie ze verdiend heeft, maar leer ook dankbaar complimenten ontvangen. Een van de meest belangrijke behoeften van de mens is om van betekenis te zijn, om ertoe te doen, om waardering te krijgen. Daarom worden we zo blij van dat duimpje op social media. Ben trots op wat je aan het doen bent, op wat je al bereikt hebt. Het is het meer dan waard en geeft je de kracht die je nodig hebt om jullie grotere uitdagingen aan te kunnen gaan.

Wil je dit proces nog meer met elkaar beleven?

Wil je als koploper mee in de beweging die het beroepsonderwijs in Nederland nu maakt? Heb je ideeën en ervaringen om anderen te inspireren? Of heb jij vragen waar je collega’s geen antwoord op hebben?

Word dan lid van ons High Impact Teaching Netwerk en doe met ons mee!

Peggy Smith

Peggy Smith

Auteur

peggy@oabdekkers.nl

HIGH IMPACT TEACHING EVENT

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

8 NOVEMBER 2018

Heb jij recht van spreken?

Donderdag 21 juni 2018 was mij de eer om aanwezig te kunnen zijn bij de 1000e lezing van Marcel van Herpen, waarin hij zijn nieuwste boek ‘Wij zijn Leiders’* presenteerde. Een boek met inzichten voor leiders, leraren, MBO en HBO studenten, geïllustreerd met fragmenten...

Lees meer

5 tips voor een docent in ontwikkeling

  Paniek in haar ogen, een felheid in haar stem: “We kunnen dit wel allemaal mooi bedenken, maar álles anders? Ik moet dit straks gaan doen! Hoe? Hóe doe ik dat?” Haar opmerking kwam bij me binnen. Ik ben zelf ook van het soort dat soms wel eens een recept zou willen...

Lees meer

“Wat de bedoeling is…? Wat bedoel je, de bedoeling?”

“Wat de bedoeling is…? Wat bedoel je, de bedoeling?”

“Nou gewoon zoals ik het zeg… Wat is de bedoeling ervan?”

We zitten midden in een gesprek over het nieuwe curriculum. Onderwerp van gesprek is de studiereis. Een paar docenten proberen vast te stellen in welk kwartaal van de propedeuse de studiereis een plek moet krijgen. De meningen verschillen. “Het was altijd het eerste kwartaal, ik vind dat je dat zo moet laten.” “Ja, dat vind ik ook, het wordt ook erg hoog gewaardeerd door studenten.” “Maar het past wel heel mooi bij de inhoud van het derde kwartaal.” “Ja dat is zo.” “Maar ik vind wel dat je ook rekening moet houden met…”

Ik luister. Mijn gedachten dwalen af naar dat ene woord… Ik ben een boek aan het lezen. Niet nu natuurlijk, thuis. En dat houdt me bezig. Heb jij dat ook? Dat zodra je aan een boek begint, je alles wat je leest projecteert naar je eigen situatie? Nou, zo zit ik er vandaag dus bij. De ‘Verdraaide Organisaties’ van Wouter Hart onbewust in mijn gedachten. Ik ben er nog niet zo ver in, maar beloof jullie een blog als ik ik het uit heb. Erg interessant.

Inmiddels is de kern van het boek me duidelijk, en dat ene woord is wat er op dit moment door mijn hoofd gonst. De bedoeling… Denken vanuit de bedoeling… Continu met elkaar reflecteren vanuit die bedoeling. De bedoeling die richting geeft aan dat wat we nodig hebben, de keuzes die we maken en dus aan dat wat we gaan doen…

Dan hoor ik het mezelf vragen. “Wat is eigenlijk de bedoeling van de studiereis?” Vier paar ogen kijken me aan. “Wat bedoel je, de bedoeling?” “Nou gewoon zoals ik het zeg… Wat is de bedoeling van de studiereis?

Even is het stil, dan komt het gesprek weer op gang. Het is lastig om over de studiereis te praten in de vorm van de bedoeling, dat blijkt. Het is zo’n gewaardeerd onderdeel van het curriculum. Het ter discussie stellen ervan leidt tot een gevoel van ongemak, onveiligheid en bijna weerstand. Moet de studiereis er uit dan? Ondenkbaar! Nee, nee… Dat is zeker níet de bedoeling. Maar laten we in ons nieuw curriculum niet gaan spelen met oude puzzelstukjes zonder te weten wat daar de bedoeling van is.

Van de bedoeling van de studiereis komen we bij de bedoeling van het onderwijs. Wat willen we dat studenten leren? Waarom is de studiereis daar zo geschikt voor? De recent geformuleerde leerresultaten komen op tafel en het gesprek krijgt een heel andere wending. Het gesprek krijgt structuur, focus en we komen op een paar mooie nieuwe ideeën. Iedereen is enthousiast. Dit leidt ergens toe.

Wat we uiteindelijk gaan doen met de studiereis doet eigenlijk niet eens ter zake. Door de manier waarop het gesprek nu gevoerd wordt, zal de studiereis niet meer het doel op zich zijn. Het gaat op een onderbouwde manier dienen als middel om studenten iets te laten leren. En daar gaat het om. Dat is tenslotte de bedoeling, toch?

Ik neem ‘de bedoeling’ deze week met me mee. Bij alles wat ik doe, bij ieder overleg, bij elke beslissing die ik neem. Wat was ook weer de bedoeling? Vandaag mijn blog. De bedoeling…?

Jou aan het denken zetten, ideeën genereren waar we allemaal van kunnen leren en die in een nieuw blog aan jullie voorleggen.

En dus:

Ik ben nieuwsgierig. Benieuwd naar hoe ‘de bedoeling’ voor jou betekenis krijgt als je er over na gaat denken. Benieuwd of jij door deze vraag andere gesprekken krijgt met mensen, andere beslissingen neemt of je lessen anders inricht?

Zijn er trouwens meer onder jullie die het boek over verdraaide organisaties lezen of gelezen hebben? Ik zou heel graag van je horen hoe je de informatie hieruit toepast in het onderwijs. Docent of leidinggevende? Ik hoor graag je ideeën!

BewarenBewaren

Peggy Smith

Peggy Smith

Auteur

peggy@oabdekkers.nl

HIGH IMPACT TEACHING EVENT

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

8 NOVEMBER 2018

Heb jij recht van spreken?

Donderdag 21 juni 2018 was mij de eer om aanwezig te kunnen zijn bij de 1000e lezing van Marcel van Herpen, waarin hij zijn nieuwste boek ‘Wij zijn Leiders’* presenteerde. Een boek met inzichten voor leiders, leraren, MBO en HBO studenten, geïllustreerd met fragmenten...

Lees meer

5 tips voor een docent in ontwikkeling

  Paniek in haar ogen, een felheid in haar stem: “We kunnen dit wel allemaal mooi bedenken, maar álles anders? Ik moet dit straks gaan doen! Hoe? Hóe doe ik dat?” Haar opmerking kwam bij me binnen. Ik ben zelf ook van het soort dat soms wel eens een recept zou willen...

Lees meer

Durf jij?

Durf jij?

“Ik weet wel waarom zoveel studenten mij om feedback vragen!”

Ik hoor en zie het haar nog zeggen. Heel terloops, vrolijk, maar vanuit een diepe overtuiging. En ze had gelijk. Zij is een van die docenten. Een van die docenten die uitgebreid de tijd neemt om feedback te geven, die haar studenten kent en dus ook leerzame feedback kán geven. Een van die docenten waardoor studenten zich gezien en gehoord voelen, waar ze vertrouwen in hebben, waar ze bewondering voor hebben, waar ze van dúrven leren. Een docent naar mijn hart, naar ieders hart. Een echte. Een ‘HIT’ docent.

Heb je het manifest gelezen?

Het manifest waarin we de High Impact Teaching (HIT) kenmerken van een docent beschreven hebben? Dat is waar dit over gaat.

High Impact Teaching Manifest

Ze was een inspiratie voor mij. En ze heeft me menig keer aan het denken gezet. Was ze perfect? Tuurlijk niet! Niemand is perfect. Maar inspirerend was ze wel. En ze heeft mij geholpen om anders te gaan denken, anders te gaan geloven en anders te gaan doen. Om te leren,  hoewel de naam er toen nog niet was, hoe een HIT docent te worden. Want werkplezier, geliefd zijn en impact hebben op de ontwikkeling van studenten… Tsja, het is misschien een open deur, maar wat mij betreft was het zijn van een HIT docent mijn hoogst haalbare doel.

En dat is waar ik het met je over wil hebben.

Zelf worstelde ik nogal met het coachend begeleiden van projectgroepen. Ik kon het prima voorbereiden en bedenken maar merkte dat ik tijdens de bijeenkomsten veel te snel antwoorden gaf en binnen de kortste keren weer klassikaal les stond te geven. En dat met mijn achtergrond als coach! Ik zou dit toch moeten kunnen? Ik schaamde me… Hoe bespreek je zoiets met een collega? “Ik heb jarenlang een coachingspraktijk gehad en krijg het voor de klas niet voor elkaar om te coachen?” Het is natuurlijk wat kort door de bocht maar jee… Het voelde kwetsbaar me te realiseren dat ik iets wilde worden, of liever nog wilde zijn, wat ik nog niet was.

Toch heb ik het gedaan. Het bespreekbaar gemaakt. Niet altijd even handig. Soms wat te luidruchtig om mijn eigen schaamte en onzekerheid te overschreeuwen. Soms wat te omzichtig omdat ik bang was beoordeeld, of erger nog, veroordeeld te worden. Maar ik heb het gedaan. Het vroeg moed om mijn onmacht te erkennen, om het met anderen te delen, hier feedback op te vragen en om openlijk te gaan leren. Als het nou kon zónder dat vallen en opstaan! Maar helaas, onzichtbaar leren is er als docent niet bij!

Aan de andere kant was het evenzo spannend en kwetsbaar om mijn successen te delen. Zou wat ik geleerd heb het vieren wel waard zijn? Zou dat waar ik nu zo trots op ben voor anderen de gewoonste zaak van de wereld zijn? Zouden mijn collega’s niet gaan denken dat ik loop op te scheppen?

Verander het onderwijs, begin bij jezelf

Het delen van mijn onzekerheid bleek de deur naar een ander contact, naar het tot stand te brengen van het vertrouwen dat nodig is om van elkaar te dúrven leren. Het heeft me ongelofelijk veel gebracht. Als docent, maar ook in het de relatie met collega’s. We hebben allemaal iets te leren. Dat aan elkaar laten zien maakt dat we respect kunnen hebben voor elkaars leerproces, dat we elkaar beter gaan begrijpen, waarderen en kunnen ondersteunen. Want hoe leuk is het om een ander te inspireren met dat wat jij goed kan? En hoe fijn is het om het succes te delen en met een high five te bezegelen? Daarbij, we vragen het elke dag weer van onze studenten! Het wordt tijd dat we ook bij ons zelf te rade gaan:

Hoe leren wij zelf?

Als je dit leest kan ik met zekerheid zeggen dat je het beste met je studenten voor hebt. Dat je wil leren en bereid bent hiervoor te doen wat nodig is.

Het goede nieuws: Je hoeft het niet alleen te doen

Laten we het samen doen. Jij, ik en zoveel mogelijk andere docenten in Nederland. Laten we samen gaan staan en erkennen dat we iets willen veranderen. Dat we willen gaan naar een plek waar we nu nog niet zijn. Dat we de ambitie hebben te komen tot excellent onderwijs. En dat wij het beste uit onszelf gaan halen om die HIT docent te worden die studenten daarvoor zo nodig hebben.

Het vraagt wel wat van je om te durven zeggen wat jij nodig hebt, wat jij wil leren. En het is ook best spannend om je ideeën en successen te delen en anderen daarmee te inspireren.

Maar hey! Als ik dat durf, dan durf jij dat toch ook!BewarenBewaren

BewarenBewaren

Peggy Smith

Peggy Smith

Auteur

peggy@oabdekkers.nl

HIGH IMPACT TEACHING EVENT

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

8 NOVEMBER 2018

Heb jij recht van spreken?

Donderdag 21 juni 2018 was mij de eer om aanwezig te kunnen zijn bij de 1000e lezing van Marcel van Herpen, waarin hij zijn nieuwste boek ‘Wij zijn Leiders’* presenteerde. Een boek met inzichten voor leiders, leraren, MBO en HBO studenten, geïllustreerd met fragmenten...

Lees meer

5 tips voor een docent in ontwikkeling

  Paniek in haar ogen, een felheid in haar stem: “We kunnen dit wel allemaal mooi bedenken, maar álles anders? Ik moet dit straks gaan doen! Hoe? Hóe doe ik dat?” Haar opmerking kwam bij me binnen. Ik ben zelf ook van het soort dat soms wel eens een recept zou willen...

Lees meer