Differentiëren, hoe kan ik online rekening houden met verschillen?

Differentiëren, hoe kan ik online rekening houden met verschillen?

Differentiëren, hoe kan ik online rekening houden met verschillen?

Verdiepende opdrachten om studenten uit te dagen, een aanvullende instructie aan kleine groepen studenten of verschillende werkvormen aanbieden om aan te sluiten bij de onderwijsbehoeften. Het zijn allemaal voorbeelden van differentiatie technieken die je als docent kunt inzetten tijdens een fysieke les. Op dit moment zijn we echter al een tijd bezig met afstandsonderwijs en de vraag is daarom hoe je differentieert als je genoodzaakt bent om studenten iets te leren via een laptop of computer? In deze blog zal ik jullie meenemen in een aantal stappen die je zelf kunt inzetten om tijdens je online les te differentiëren.

Stap 1. Preteaching

Het is logisch dat er verschillen in een klas bestaan, maar hoe vervelend is het als de student altijd het gevoel heeft dat hij er niks van begrijpt. Preteaching voorafgaand aan de uitleg over de lesstof kan dan helpen.

Je geeft de ietwat zwakkere studenten dan voorafgaand aan de online instructie huiswerk. Dit huiswerk kan bijvoorbeeld bestaan uit het bekijken van een kennisclip of het lezen van een kort artikel gevolgd door een korte bijeenkomst om de doorgenomen lesstof te bespreken. Door dit te organiseren krijgen de studenten die dit nodig hebben twee keer instructie, waardoor ze uiteindelijk minder fouten maken en daardoor meer zelfvertrouwen krijgen. Als er geen ruimte is om de kennisclip of het artikel te bespreken zorg er dan voor dat de student wel een kleine opdracht kan maken, zodat je kunt checken of het bekeken en begrepen is.

Stap 2. Instructie

Voordat afstandsonderwijs nodig was verdeelde je de klas mogelijk ook al vaker in kleinere groepen om aan de verschillende behoeften te kunnen voldoen.

Nu er online lesgegeven wordt, hoor ik vaak docenten zeggen dat ze instructie moeten geven aan hele grote groepen, van soms wel 35 tot 50 studenten. Hierdoor is de kans natuurlijk groot dat je veel studenten niet bereikt. Ze voelen zich niet gezien, hebben het gevoel dat hun deelname niet zo belangrijk is en vinden de instructie te makkelijk of juiste te moeilijk. Probeer daarom de volgende stappen te doorlopen:

Bepaal voorkennis
Bepaal het niveau van de studenten door te onderzoeken wat het hun voorkennis is. Dit kan online gedaan worden door de les te starten met een korte vragenlijst via Microsoft Forms of Google formulieren of een kennisquiz via Socrative of Kahoot!  Alle tools geven jou als docent inzicht in de beginsituatie en dat kan helpen bij het verder vormgeven van jouw online lessen.

Maak subkanalen
Als je weet met welke verschillende niveaus je te maken hebt dan kun je ervoor kiezen om te differentiëren in instructie. Geef slechts een korte instructie aan de hele groep en maak een subkanaal aan voor de groep studenten die behoefte hebben aan extra ondersteuning. Met deze kleinere groep kun je de opdrachten vervolgens samen online verwerken en meteen van feedback voorzien.

Stap 3. Leerstof verwerken

Bij de zelfstandige verwerking zijn de verschillen tussen studenten ook aanwezig. Als docent kun je studenten motiveren door opdrachten op verschillende manieren aan te bieden. Zelf heb ik hier onlangs ook gebruik van gemaakt:

Zo geef ik bijvoorbeeld zelf les over planten. In mijn klas zat een student die een ontzettende grote interesse had in dit onderwerp en met veel passie vertelde over de planten die ze zelf gekweekt had. Ik luisterde met veel plezier en koppelde er een opdracht aan: het zelf kweken van een plant.
Studenten kregen vervolgens de vrijheid om voor de praktische variant te kiezen en zelf een plant te kweken of meer over de ontwikkeling van de plant te leren door filmpjes te kijken en bijbehorende opdrachten te maken.
De keuzes voor de verschillende opdrachten was ongeveer gelijk verdeeld, maar ik merkte dat de studenten het fijn vonden dat er naar hun inbreng werd geluisterd en zag dit ook terug in hun houding bij het maken van de opdrachten.

Speel in op de interesses van studenten.
Door te luisteren naar de interesses van studenten kun je er dus voor zorgen dat studenten zich niet alleen gehoord voelen, maar zich ook meer gaan interesseren voor jouw vak. Dit is niet de enige manier om de studenten te motiveren bij het verwerken van leerstof.

Geef ze keuzevrijheid (binnen jouw gestelde kaders)
Daarnaast kun je studenten bij het verwerken van de leerstof ook motiveren door ze keuzevrijheid te geven in de manier van werken: alleen, in duo’s of samen.
Als ze samenwerkingsopdrachten uitvoeren kunnen ze subkanalen of een Whatsappgroep gebruiken om te communiceren. Het voordeel van subkanalen is dat jij als docent meer zicht hebt op de uitvoering en tijdig kunt bijsturen.

Keuzevrijheid is dus ook mogelijk in de opdrachten die je aanbiedt, maar je wilt er daarbij wel voor zorgen dat de student niet enkel de weg van de minste weerstand kiest en voldoende kennis en vaardigheden opdoet. Om dit te bewerkstelligen kun je aan elke opdracht 1, 2 of 3 bolletjes koppelen. De studenten moeten dan een minimum aantal bolletjes behalen om aan de algehele opdracht te voldoen.

Bij het afstandsonderwijs hoort tenslotte ook de vrijheid om zelf je tijd in te delen. Dit is mooi, maar kan er ook voor zorgen dat opdrachten tot het laatste moment bewaard blijven. Het is daarom belangrijk om als docent zich te houden op de voortgang van studenten, samen te kunnen plannen en opdrachten tussendoor van commentaar te kunnen voorzien. De online tools Trello of OneNote kunnen hierbij voor een uitkomst dienen.

Stap 4. Remedial teaching

Net als preteaching wordt deze vorm van lesgeven georganiseerd buiten het reguliere contactmoment om extra hulp of begeleiding te geven. Zo kun je bijvoorbeeld aan het einde van de dag een digitaal spreekuur plannen, zodat de studenten met eventuele vragen nog bij de docent terecht kunnen.

Je kunt deze vorm van differentiëren enkel voor je eigen klas aanbieden of teambreed organiseren. In dit laatstgenoemde scenario kunnen studenten uit verschillende klassen deelnemen en zorg je ervoor dat meerdere studenten gelijktijdig door een docent geholpen kunnen worden.

Heb jij nog ideeën over differentiëren in digitaal afstandsonderwijs? Of zijn er online tools waar jij vaak gebruik van maakt? Laat hieronder dan een reactie achter, zodat we van en met elkaar blijven leren.

Floor van Venrooij

Floor van Venrooij

Auteur

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

We mogen elkaar weer zien!

We mogen elkaar weer zien!

  Tips voor het weer-zíen van teams.  De meeste onderwijsinstellingen zijn druk met het vormgeven van het anderhalve meter onderwijs dat na de zomer gaat plaatsvinden. Een enorme uitdaging op allerlei fronten. Sommige instellingen of opleidingen zien de kans...

Lees meer
Wil je in een groep zitten… of in een team spelen?

Wil je in een groep zitten… of in een team spelen?

  Iedereen die deze vraag voorgelegd krijgt voelt intuïtief aan dat het beter is om in een team te spelen, dan in een groep te “ zitten “. Als je de twee definities naast elkaar legt dan klopt dat ook wel: Een groep is een verzameling individuen die zich in meer...

Lees meer

Stop … en sta stil bij het (afstands)onderwijs.

Stop … en sta stil bij het (afstands)onderwijs.

Stop … en sta stil bij het (afstands)onderwijs.

Er zijn alweer een paar weken verstreken sinds de eerste gevallen van het coronavirus bekend werden en de overheid ingrijpende maatregelen moest nemen. Maatregelen die voor een stagnatie in het onderwijs hadden kunnen zorgen, maar die door het harde werk en flexibiliteit van docenten en ander onderwijspersoneel voor heel veel nieuwe, creatieve oplossingen zorgden.

Doordat er zoveel verwacht wordt van elk individu, zijn we geneigd vooral door te gaan en staan we te weinig stil bij alles dat we bereikt hebben.

Dit blog zal daarom in het teken staan van reflectie. Ik zal jullie meenemen in mijn terug- en vooruitblik gedurende deze tijd.

Zoals jullie wellicht weten sta ik zelf ook voor de “virtuele” klas en heb ik, en vele docenten met mij, de opdracht gekregen om het leerproces van mijn studenten niet te laten stagneren. Tijdens de afgelopen weken heb ik ontdekt dat deze nieuwe vorm van lesgeven voor mij gaat met vallen en opstaan. Ik kan me echter zeer dankbaar prijzen dat mijn school de weg van het online lesmateriaal al eerder was ingeslagen en ik onderdeel uitmaak van een docententeam dat volop bezig is met vernieuwingen en daarbij altijd al veelvuldig samenwerkt.

Het nauwe contact dat ik met mijn collega’s onderhoud zorgt ervoor dat ik ook wel een beetje weet hoe iedereen zogezegd in de wedstrijd staat. Ik voelde daarom onlangs niet alleen het enthousiasme, maar ook de onzekerheid bij twee uitstekende docenten. Deze collega’s behoren in mijn ogen tot de absolute top als het gaat om lesgeven, omdat ze studenten altijd weten te motiveren voor hun lessen.

De zekerheid waar deze docenten normaliter over beschikten was opeens verdwenen. Dit vond ik erg om te zien, want zij voelden zich, ondanks de hulp die ze konden vragen, niet zo zeker over hun eigen online prestaties. En terwijl zij zich een weg door de digitale platformen heen probeerden te banen, hoorden ze collega’s praten over alle nieuwigheden die zij probeerden en hoe enthousiast studenten hierop reageerden.

Om deze reden deden ze iets dat in het onderwijs zeker geen gewoonte is, ze lieten kwetsbaarheid zien. In mijn ogen zijn docenten namelijk trotse mensen, die over het algemeen altijd een antwoord hebben en hun werk individueel in hun eigen ruimte met de deuren dicht uitvoeren en zeker niet vaak laten merken dat iets niet zo goed gaat.

Dat kwetsbaarheid niet lijkt te horen bij een docent is natuurlijk onzin, want elke docent kent het gevoel wel dat het even niet gaat zoals je wilt, of dit nou een dag of een heel jaar duurt. In veel gevallen zijn het meerdere docenten die de moeilijkheid van een groep studenten ervaren, maar hier wordt niet of vaak onvoldoende bij stilgestaan. Terwijl de enige oplossing samenwerken is.

In dit geval waren het niet de beginnende, over het algemeen, jonge docenten die behoefte aan steun hadden. Het waren diegenen, die al jaren voor de klas stonden die de situatie lastig vonden. De rollen waren omgedraaid en ik zag dat het de jongere docenten goed deed om hun collega’s, waar ze gewoonlijk tegenop keken, eens hulp konden bieden.

Hoe zorg je er nou voor dat je jezelf en het onlineonderwijs nog verder kan ontwikkelen?

  1. Werk samen als een team.
    Mogelijk dat je als leerkrachten altijd al goed samenwerkt, maar weet ook dat in deze tijd de rollen mogelijk omgedraaid zijn. Docenten die gewoonlijk alles voor elkaar hebben, begeven zich opeens op onbekend terrein, het gaat hen niet meer allemaal zo soepel af.
    Informeer daarom naar elkaar en bundel de krachten. Laat de docent die zich niet zo thuis voelt in de onlinewereld, bijvoorbeeld met de hulp van een ander een instructiefilmpje opnemen, of vul elkaar aan tijdens de instructie via MS Team, Google Meet of Zoom.
  2. Evalueer met je collega’s
    Sta met je collega’s één of twee keer per week stil bij de gang zaken. Laat iedereen bijvoorbeeld in een zin of afbeelding zijn of haar week beschrijven en bespreek dat, zodat elke docent zicht heeft op elkaars voortgang en eventueel kan helpen. Deze nauwe samenwerking zorgt er namelijk niet alleen voor dat je collega’s kan ondersteunen, het geeft studenten daarnaast ook het gevoel dat jullie als docenten een team vormen.
  3. Evalueer met je studenten
    Studenten behoren als het goed is ook tot jullie team. Dat betekent dat zij ook onderdeel uitmaken van een les en bepalen hoe dit verloopt. In sommige gevallen hoor ik docenten zeggen dat het de eigen verantwoordelijkheid is van studenten om bij een les aanwezig te zijn en natuurlijk begrijp ik die uitspraak. Wat we echter niet moeten vergeten is dat het voor studenten ook een rare tijd is en ze niet altijd in staat zijn om zichzelf te motiveren om deel te nemen aan het online onderwijs. Ga daarom met studenten in gesprek en vraag hen hoe zij het ervaren, wat hen zou kunnen helpen en wat juist afschrikt.
    Door studenten het gevoel te geven dat ze ook onderdeel uitmaken van het team, zullen ze meer eigen verantwoordelijkheid gaan nemen.

Als je nog verder vragen hebt, of meer informatie wilt vinden over het online onderwijs, ga dan gerust naar hulpmetonlineleren.nl en laat een vraag achter.

Blijf gezond!

Floor van Venrooij

Floor van Venrooij

Auteur

Formatief evalueren: hoe dan?

Formatief evalueren: hoe dan?

  Voor studenten ziet een normale periode er als volgt uit: lessen, opdrachten maken, toets. En dat herhaalt zich steeds. Dit is een summatieve manier van toetsen, toetsen als eindmeting om te bepalen wat een student kan (Wiliam & Leahy, 2019). Het is voor...

Lees meer
Een Cassandravoorspelling

Een Cassandravoorspelling

  In ons werk ben je veel onderweg. In de auto luister ik dan graag naar podcasts en zo hoorde ik voor het eerst over de Cassandravoorspelling. Het verwijst naar een onheilsvoorspelling die achteraf correct blijkt te zijn, maar op het moment van voorspellen niet...

Lees meer
Wie ben jij?

Wie ben jij?

  Wie ben jij? Streng, Lief, Betrokken, Consequent, Chaotisch - dit zijn allemaal kenmerken die jou kunnen typeren als docent. Sta jij bewust stil bij je identiteit als docent, of ben je misschien nog op zoek naar jouw eigen identiteit? Onlangs had ik de...

Lees meer

Wie ben jij?

Wie ben jij?

Wie ben jij?

Wie ben jij?

Streng, Lief, Betrokken, Consequent, Chaotisch – dit zijn allemaal kenmerken die jou kunnen typeren als docent. Sta jij bewust stil bij je identiteit als docent, of ben je misschien nog op zoek naar jouw eigen identiteit?

Onlangs had ik de mogelijkheid om een training bij te wonen over “teacher identity”. Een heel mooi begrip waar ik, afgezien van het af en toe lezen in artikelen, nog niet eerder kennis mee had gemaakt. Ik wist wel dat elke docent die ik sprak het erover eens was dat je vooral jezelf moest zijn als je voor de klas staat, maar dacht niet vaak na over hoe ik mezelf typeer als docent. 

Deze training opende mijn ogen over het belang van bewustzijn als het gaat om je professionele identiteit in het beroep van de docent en het feit dat er misschien niet alleen door lerarenopleidingen, maar ook door scholen bij stil mag worden gestaan. 

Wat is Teacher Identity?

In verschillende wetenschappelijke artikels wordt onderzoek gedaan naar teacher identity, oftewel de identiteit van een docent. In deze papers wordt gesteld dat deze identiteit een dynamisch begrip is, dat verandert gedurende de loopbaan van een docent. Factoren die van invloed zijn op de teacher identity zijn onder te verdelen in interne en externe categorieën. Een belangrijke interne factor is emotie. Denk hierbij vooral aan de persoonlijke band die je als docent opbouwt met je studenten. Enkele belangrijke externe factoren zijn werk- en levenservaring. Gedurende je loopbaan leer je belangrijke lessen, die een invloed hebben op jouw identiteit. Deze is hierdoor aan verandering onderhevig, zoals reeds gesteld is teacher identity namelijk dynamisch, en zal het door de jaren heen veranderen.

De workshop over teacher identity was voornamelijk gericht op beginnende docenten, die nog op zoek zijn naar hun eigen identiteit. Deze is, zeker in de eerste jaren waarin iemand voor de klas staat, nog volop in ontwikkeling. Vaak weet je als (relatief) nieuwe docent wel waarom je graag wilt lesgeven, maar nog niet precies wat voor type docent je bent, en of dit wel strookt met het type dat je graag wilt zijn. Zo kun je geïnspireerd zijn geraakt door een favoriete leraar/lerares, of misschien wel door een fictief personage die de rol van mentor of docent speelt in een film, televisieserie of theatervoorstelling. Dit betekent echter niet dat de persoonlijkheid van jouw rolmodel ook overeenkomt.

Indien je toch al een redelijk duidelijk beeld hebt van jouw identiteit, wil dit niet altijd zeggen dat dit een goede match is met de cultuur die heerst op de school waar je werkzaam bent. Wanneer er sprake is van een dusdanig verschil tussen teacher identity enerzijds, en de heersende cultuur op een school anderzijds, kan een docent het plezier in het lesgeven verliezen, terwijl de liefde voor het vak nog steeds bestaat.

4 tips voor in de praktijk

  • Probeer geen rol te spelen die je niet past, of een rolmodel te imiteren. Lesgeven kan veel energie kosten, dus verspil niet ook nog eens de nodige kracht aan het nadoen of imiteren van anderen. Studenten prikken snel door dit toneelspel heen, en het voelt voor een docent ook onnatuurlijk. Door authentiek en dicht bij je eigen identiteit te blijven hebben zowel studenten als docent uiteindelijk een fijnere les.
  • Vergeet niet te lachen. Natuurlijk is het belangrijk om een bepaalde autoriteit af te dwingen, en duidelijk te maken wat je van de studenten verwacht. Dat wil echter niet zeggen dat er niet af en toe een lachje van af kan. Enthousiasme en vriendelijkheid kunnen aanstekelijk werken op studenten, dus maak gerust de regels en verwachtingen duidelijk, maar verzeker de studenten ook dat je alle vertrouwen hebt dat ze jouw hoge verwachtingen zullen overtreffen.
  • Deel af en toe wat informatie uit je persoonlijke leven. Studenten kennen hun docenten vrijwel uitsluitend in een professionele setting. Er zitten echter ook invloeden uit je persoonlijke leven in je teacher identity, dus door af en toe eens hierover te vertellen zullen studenten je beter begrijpen.
  • Knoop ook buiten de klas een gesprek aan met studenten. Binnen de vier muren van het klaslokaal zullen de gesprekken tussen docent en student bijna altijd over de lesstof of aankomende toets gaan. Probeer echter ook eens in de gang of tijdens de pauze met ze te praten. Studenten stellen het bijzonder op prijs als een docent oprecht interesse toont.​

Zijn de bovenstaande tips voor jou vanzelfsprekend, ben jij je bewust van wie je bent als leerkracht en hoe je dit hebt ontdekt dan kun jij mogelijk anderen inspireren.
Deel jouw verhaal en laat mij weten wat je van dit blog vond door hieronder een reactie te geven.

Floor van Venrooij

Floor van Venrooij

Auteur

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

WAAROM HETZELFDE DOEN, ALS HET OOK LEUKER KAN?

WAAROM HETZELFDE DOEN, ALS HET OOK LEUKER KAN?

  Je geeft inmiddels al zo’n drie maanden les (in dit studiejaar). Laten we eerlijk zijn, hoe vaak komen de studenten zuchtend de klas binnen met de vraag waarom ze deze les hebben? Of dat ze zich tijdens de les verschuilen achter de laptop? We willen graag dat...

Lees meer
Lastige groepen bestaan niet … of toch wel?

Lastige groepen bestaan niet … of toch wel?

  Elke docent heeft er wel mee te maken gehad: die ene klas waar je geen grip op krijgt. Een klas waarbij je gevoelsmatig uren besteedt aan de voorbereiding, denkt dat je een mooie les hebt vormgegeven, en al na de eerste 5 minuten merkt dat het toch niet uitpakt...

Lees meer
Telefoons in de klas, een vloek of een zegen?

Telefoons in de klas, een vloek of een zegen?

 “Studenten zijn geobsedeerd door hun mobieltje, het lijkt wel alsof het apparaat aan hun handen is vastgelijmd” hoor ik een docent klagen wanneer ik de docentenkamer binnenloop. “Je zou haast denken dat het nu wel zo ongeveer ingeburgerd zou zijn, het gebruik van...

Lees meer

Lastige groepen bestaan niet … of toch wel?

Lastige groepen bestaan niet … of toch wel?

Lastige groepen bestaan niet … of toch wel?

Elke docent heeft er wel mee te maken gehad: die ene klas waar je geen grip op krijgt. Een klas waarbij je gevoelsmatig uren besteedt aan de voorbereiding, denkt dat je een mooie les hebt vormgegeven, en al na de eerste 5 minuten merkt dat het toch niet uitpakt zoals jij vooraf bedacht had.

Zelf ben ik ook docent, en terwijl ik dit blog schrijf denk ik terug aan alle situaties die ik meegemaakt heb. De klassen die me meer energie kostten dan ze opleverden en waar ik telkens bleef proberen, maar na elke les blij was dat het voorbij was.

Deze situaties hield ik het liefst voor mezelf: ik vond het moeilijk om dit met collega’s te delen, omdat ik me toch wel een beetje schaamde.

Een kantelpunt vond plaats toen een collega zich wel kwetsbaar op durfde te stellen. Ik merkte vanaf dat moment dat erover praten met anderen voor mij een manier was om het los te laten. Ik kreeg het gevoel dat ik niet de enige was met dit probleem, en daarnaast leverde het me ook nog handvatten op die de kwaliteit van mijn lessen verbeterden. Hieronder wil ik met jullie een situatie delen die er uiteindelijk niet alleen voor heeft gezorgd dat ik me kwetsbaarder durf op te stellen, maar daarnaast ook van mij een betere docent heeft gemaakt.

Veelal sloffend, met oortjes in hun oren en de aandacht gericht op hun telefoon of op elkaar komen de studenten het lokaal in. Uit hun blikken kan ik al afleiden dat de motivatie ver te zoeken is. Ze zitten met hun hoofd nog bij het weekend en delen verhalen die duidelijk niet voor mijn oren bedoeld zijn. Ik doe mijn best om me niet uit het veld te laten slaan en probeer vol goede moed de aandacht van mijn studenten op mij te richten. Ik vraag de studenten klassikaal om hun telefoon en muziek voor in de pauze te bewaren en met de les mee te doen, maar dit lukt slechts bij een kleine groep. Daarom loop ik de overige studenten een voor een langs om ze hierop te wijzen en tien minuten later kijken de studenten, weliswaar verveeld naar de voorkant van het klaslokaal…

Een klas bestaat uit allemaal individuen die samen al dan niet en groep vormen. In dit geval betrof het een klas waarin de informele leider(s) de groep niet positief beïnvloedde(n). Ik had als docent geen grip op de groep en moest daardoor ontzettend veel moeite doen om de aandacht van de studenten te krijgen.

Ik deelde dit verhaal met een collega en naar aanleiding van dit gesprek ben ik de dialoog met mijn studenten aangegaan. Tijdens deze klassikale discussie heb Ik mijn verwachtingen uitgesproken, gezamenlijk opnieuw afspraken gemaakt en voor een duidelijke structuur gezorgd. De ‘negatieve’ informele leider heeft een aparte plaats in het lokaal gekregen waardoor zijn invloed minder groot werd. Als ik deze stappen achter elkaar opsom lijken ze ontzettend simpel en logisch, maar het hele proces heeft flink wat energie gekost: met name het consequent handhaven van alle afspraken en het inperken van de rol van de informele leider.

Met dit blog wil ik laten zien dat elke docent te maken kan krijgen met een lastige groep. Het onderwijs is zo leuk, omdat geen enkele situatie hetzelfde is maar tegelijkertijd maar deze complexiteit het ook lastig.

Er is geen boek waarmee een leerkracht zich kan voorbereiden op alle situaties die hij of zij tegenkomt. Daarom is het belangrijk om met elkaar ervaringen uit te delen en samen op zoek te gaan naar oplossingen.

Heb jij ook te maken met een lastige groep waar jij je niet altijd raad mee weet, deel dit dan hieronder of kom naar het HIT-event op 21 november. Daar kun jij namelijk jouw situatie delen met andere leerkrachten en samen op zoek gaan naar de oplossing.

Floor van Venrooij

Floor van Venrooij

Auteur

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

Wil je in een groep zitten… of in een team spelen?

Wil je in een groep zitten… of in een team spelen?

  Iedereen die deze vraag voorgelegd krijgt voelt intuïtief aan dat het beter is om in een team te spelen, dan in een groep te “ zitten “. Als je de twee definities naast elkaar legt dan klopt dat ook wel: Een groep is een verzameling individuen die zich in meer...

Lees meer
Even een loom filmpje maken…

Even een loom filmpje maken…

Samen met mijn collega wilden we even een Loomfilmpje maken om docenten te laten zien hoe je opdrachten maakt en toewijst in MS Teams…. Vol goede moed begonnen we: Scriptje gemaakt… Helder overlegd welke boodschap we over wilden brengen… En Teams opgestart. “Waar zit...

Lees meer

Telefoons in de klas, een vloek of een zegen?

Telefoons in de klas, een vloek of een zegen?

Telefoons in de klas, een vloek of een zegen?

 “Studenten zijn geobsedeerd door hun mobieltje, het lijkt wel alsof het apparaat aan hun handen is vastgelijmd” hoor ik een docent klagen wanneer ik de docentenkamer binnenloop. “Je zou haast denken dat het nu wel zo ongeveer ingeburgerd zou zijn, het gebruik van telefoons in de klas. En toch hoor ik nog steeds bij docenten frustratie, maar vooral bezorgdheid als het gaat over hoe je studenten van hun mobiele minicomputer afkrijgt. In dit blog hoop ik deze frustratie en bezorgdheid te verminderen zodat we telefoons niet meer alleen zullen zien als afleiding, maar kunnen gebruiken als een toegevoegde waarde in de klas.   

In de tijd waarin we nu leven zijn mobiele telefoons of smartphones niet meer weg te denken uit het dagelijkse straatbeeld en in het onderwijs is het zeker niet anders. Doordat het telefoongebruik in de afgelopen jaren in een razendsnel tempo is toegenomen, heeft het onderwijs geen kans gehad om hierop te anticiperen. Vaak ontbreekt een passend schoolbeleid, waardoor veel docenten vaak niet weten hoe ze moeten omgaan met smartphones in de klas.

Zelf ben ik ook werkzaam als docent. Ik geef les op een middelbare school aan leerlingen van het vmbo. Hierdoor kan ik me wel herkennen in de frustratie en bezorgdheid van docenten. Ik zie namelijk ook dat de smartphone voor veel studenten onmisbaar is geworden en dat ze met moeite het apparaat in hun tas laten liggen tijdens een les. Naar mijn mening is deze obsessie niet alleen voor docenten, maar zeker ook voor studenten lastig en daarom vind ik dat wij als docenten een taak hebben om hen te leren dit gebruik te reguleren. Misschien zou je wel graag een verbod zien op smartphones in de klas, maar dit is vaak moeilijk te hanteren in het beroepsonderwijs. Niet alleen vanwege de leeftijd, maar vooral, omdat smartphones onderdeel uitmaken van deze maatschappij en studenten moeten leren hoe ze ermee om moeten gaan en dat is niet mogelijk als het verboden wordt.

Het is dus belangrijk dat we studenten leren hoe ze het gebruik van hun smartphone zelf kunnen reguleren. De volgende tips van Remco Pijpers en Wietse van Bruggen kunnen jou daarbij helpen. Bedenk daarbij wel goed dat zelfregulatie een proces is, dat niet van de ene op de andere dag kan ontstaan. Stop er dus de nodige energie in.

Tip 1; Les-ideeën voor zelfregulatie

  • Oefen zelfregulatie met studenten. Begin eenvoudig en maak het daarna elke les steeds moeilijker: laat ze drie minuten een beeldschermtekst lezen, zonder toe te geven aan de verleiding een ander scherm te openen. Verleng de tijd vervolgens naar vier minuten en bouw de tijd steeds verder op. Maak er een sport van!
Notificaties
Instagram
Facebook
WhatsApp
Snapchat
Inkomende telefoongesprekken
Overig
  • Laat studenten tijdens de les hun telefoon aanzetten, met het volume op z’n hardst. Geef elke student een schema met verschillende categorieën zoals Instagram, Facebook, WhatsApp, Snapchat, inkomende gesprekken en overig en laat ze vervolgens elke keer turven wanneer ze een notificatie krijgen. In een klassengesprek kan de opdracht vervolgens worden geëvalueerd en kan bepaald worden hoe studenten het hebben ervaren, hoe ze thuis omgaan met al die meldingen en hoe ze ervoor kunnen zorgen dat ze zich blijven focussen op hun huiswerk.

Tip 2; Kijk verder dan de smartphone

Het telefoongebruik is niet de enige bron van afleiding in een klas; ook via (verplichte!) tablets, chromebooks of laptops kunnen studenten gebruik maken van sociale media, gamen en bijvoorbeeld Netflix. Zorg voor interactieve lessen, waardoor studenten betrokken blijven bij jouw les. Maak daarnaast een aanpassing in de klasopstelling waardoor je makkelijk door het lokaal kan lopen en een goed overzicht hebt van wat er op de schermen gebeurt. Wil jij meer informatie over de verschillende manieren waarop je tafels in een lokaal kunt rangschikken en met welk doel je dit kunt doen? De blog van Claudia, kan je dan zeker helpen.

Tip 3; Maak duidelijke afspraken met studenten

Bij lesobservaties merk ik dat er vaak geen afspraken zijn gemaakt over telefoon- en laptopgebruik tijdens de les. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de volgende situatie: Studenten komen het klaslokaal binnen en gaan zitten. Ze leggen hun telefoon op tafel en maken hun laptop open. Vervolgens begint de docent met de introductie van de les. De studenten maken aantekeningen… tenminste vanuit de positie van de docent lijkt dit het geval te zijn. Het tegendeel is echter in veel gevallen waar; niet alleen een Word-document wordt geopend, ook WhatsApp, Facebook en Instagram verschijnen op veel schermen in beeld.
Maak daarom gezamenlijk duidelijke afspraken over telefoon- en laptopgebruik. Wanneer zit het mobiel device in de tas? Wanneer op tafel? Wanneer is de laptop dicht en wanneer open? Ontwerp daarin samen met de studenten duidelijke afspraken en hou er ook samen aan vast!

Tip 4; Bevorder de ICT-bekwaamheid van jou en je team

Laptops, smartphones, chromebooks en tablets kunnen ook een bijdrage leveren aan het onderwijs. Is het misschien niet zo dat onze frustratie en bezorgdheid ook wel een beetje is gericht op het feit dat we zelf niet zo goed weten hoe we er mee om moeten gaan? Het is daarom zinvol om als docent je kennis en vaardigheden verder te ontwikkelen op het gebied van ICT. Maak gebruik van de expertise van docenten of van je studenten die smartphones en andere devices inzetten in de les en wordt zelf een expert.

Heb jij slimme of creatieve oplossingen bedacht voor het zelfreguleren van smart-apparaten bij studenten? Deel ze hieronder met de andere lezers. Samen weten we meer!

Bronnen

Pijpers, R. & Bruggen, W. van (2019). Schoolbeleid voor smartphones. Geraadpleegd op 17 juni 2019

Groot, C. de (2019). Een andere klassenopstelling doet wonderen. Geraadpleegd op 27 juni 2019

Floor van Venrooij

Floor van Venrooij

Auteur

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

We mogen elkaar weer zien!

We mogen elkaar weer zien!

  Tips voor het weer-zíen van teams.  De meeste onderwijsinstellingen zijn druk met het vormgeven van het anderhalve meter onderwijs dat na de zomer gaat plaatsvinden. Een enorme uitdaging op allerlei fronten. Sommige instellingen of opleidingen zien de kans...

Lees meer
Even een loom filmpje maken…

Even een loom filmpje maken…

Samen met mijn collega wilden we even een Loomfilmpje maken om docenten te laten zien hoe je opdrachten maakt en toewijst in MS Teams…. Vol goede moed begonnen we: Scriptje gemaakt… Helder overlegd welke boodschap we over wilden brengen… En Teams opgestart. “Waar zit...

Lees meer

Vul je emailadres en je naam in

om de  casestudy te bekijken

You have Successfully Subscribed!

Vul je emailadres en je naam in

om de casestudy te bekijken

You have Successfully Subscribed!