Waarom hebben studenten liever passief onderwijs? (Deel 4)

door 22 jan 2019

Gedurende mijn blogserie van 2018 probeer ik antwoord te geven op de vraag ‘Wat is er nodig om proactieve studenten te krijgen?’ Inmiddels heeft dit geresulteerd in een model met vier assen. Om de passieve houding van studenten te doorbreken, is het belangrijk dat je als docent vertrouwen en ruimte geeft voor eigen inbreng. Door studenten gelijkwaardig te benaderen, als een competent persoon in ontwikkeling, kun je het patroon van passiviteit doorbreken. Oftewel je moet als docent studenten aanmoedigen om onderling in discussie te gaan, met nieuwe ideeën te komen en samen met hen tot beslissingen komen. Het risico is echter: eindeloze discussies en besluiteloosheid. Oftewel: géén proactieve studenten. Hoe dit komt en wat je juist wél moet doen, licht ik toe in deze blog.

De zoektocht

Benieuwd hoe ik, samen met jullie reacties, ben gekomen tot ‘het model voor proactieve studenten’, lees dan de blogs van 3 april,10 juli en 9 oktober. Hoewel onderstaand model wellicht logisch klinkt, hebben veel studenten de behoefte aan docenten die hen vertellen ‘wat en hoe zij het moeten doen’. Door hierin mee te gaan stimuleer je echter precies wat je niet wilt: passieve studenten die niet kritisch zijn of zelf op onderzoek uitgaan. Naast de eigen inbreng is het ook belangrijk dat studenten het gevoel krijgen dat zij het kunnen. Studenten hebben vaak onvoldoende vertrouwen in hun eigen competentie. Neem de inhoud die de student zelf inbrengt dan ook heel erg serieus. Geef studenten feedback, complimenteer de moeite en leer studenten dat fouten maken mag. Geef hierin zelf het goede voorbeeld. Oftewel durf ook jouw eigen waarheden los te laten en vergis je eens.

Het model voor proactieve studenten

Wat breder trekken

In deze blog wil ik de discussie graag wat breder trekken. Het gaat namelijk niet alleen over ‘passieve of proactieve studenten’, het gaat over ‘passieve of proactieve mensen’. Als we op deze manier naar het vraagstuk kijken, dan zie ik een parallel naar de vele onderzoeken die er plaats hebben gevonden op het gebied van leiderschap. In die onderzoeken wordt er gesproken over leiderschap dat medewerkers motiveert, stimuleert en ervoor zorgt dat mensen zich verantwoordelijk en betrokken voelen. Met dit inzicht kunnen we ook naar bovenstaand model kijken. Er is namelijk een grote valkuil: een leiderschapsstijl waarbij medewerkers, oftewel studenten, niet worden geleid. Normen en regels zijn zo flexibel dat bijeenkomsten vaak oeverloos en onbevredigend zijn. Het is de kunst om als docent wel te leiden, om duidelijk te maken welke normen en afspraken wél vastliggen én om studenten daarin actief te laten participeren. Kijk eens naar onderstaand filmpje waarin Ben Tiggelaar de verbinding legt met het beklimmen van Himalaya. Zie het beklimmen van deze berg eens als metafoor van een studie: het succesvol behalen van de eindstreep, zonder dat studenten struikelen en afvallen.

In het model voor proactieve studenten wordt dan ook gesproken over ‘eigen inbreng’, niet over gehele vrijheid. We willen niet meer terug naar de tijd van het competentiegericht onderwijs waarbij docenten vanuit het principe ‘met de armen op de rug onderwijzen’, handelen vanuit het gevoel dat hun armen op hun rug vastgebonden waren. Ofwel: docenten passen een leiderschapsstijl toe waarbij studenten eigen inbreng hebben en mogen meedenken. Ook studenten hebben namelijk een beeld over hoe zij succesvol de top kunnen bereiken.

Uiteraard ben ik, net zoals bij alle andere blogs, benieuwd naar jouw reactie. Herken je dit model? En heb je tips om de balans tussen ‘leiden’ en ‘actief participeren’ te houden? Of heb je andere toevoegen of misschien wel commentaar/feedback op dit model? Ik hoor het graag!

6 Reacties

  1. Klaske

    Hallo, we doen het al! Ik ben dan wel geen vlogger maar sla mijn boek maar eens open.. iedereen is inmiddels doordrongen van de noodzaak het anders te doen maaarrrr hoe dan???

    Antwoord
    • Liza Peeters

      Hallo Klaske, wat doe je al? Studenten meer inbreng geven of wat bedoel je?

      Antwoord
  2. Fraukje van Dongen

    Ik geef sinds 2 jaar binnen scouting Nederland de cursus over leiderschapstijlen omdat daar gemerkt werd dat het grote invloed heeft op wat jeugdleden laten zien in gedrag. Sinds afgelopen oktober heb ik in ons team didactiek het er over om bij een van de studie dagen die gaan komen bij ons op de opleiding een workshop te doen in het thema leiderschapsstijl, juist vanwege de overtuiging die jij zo mooi weer geeft in je blog. Na veel zoeken gebruik ik (tegenwoordig) het model dat in onderstaande link wordt beschreven. Het onderzoek dat er bij hoort is echt heel interessant.

    Ik ben niet zo voor alles in modellen omdat het dan vaak ook andere dingen dicht gooit maar het knappe aan dit model is dat het juist ook ruimte geeft omdat het niet probeert mensen 1 stijl op te dringen maar ervan uitgaat dat iedereen meerdere stijlen in zijn pakket heeft, mnet natuurlijk wel voorkeur voor bepaalde stijl.

    http://perco.be/nl/leerhoek/de-8-leiderschapsstijlen/
    Groet Fraukje (Voeding en Diëtetiek HAN)

    Antwoord
    • Liza

      Bedankt voor het delen!

      Antwoord
  3. Klaske

    Samen met collega’s trainen we mbo studenten in Rotterdam in meer ondernemend gedrag. Inmiddels zijn dat er 350 op jaarbasis….die werken aan realistische opdrachten in ons klaslokaal.: … regio Rotterdam

    Antwoord
    • Liza

      Mooi Klaske!

      Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Liza Goos

Liza Goos

Auteur

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

Waarom willen studenten passief onderwijs (deel 2)

Waarom willen studenten passief onderwijs (deel 2)

  Bovenaan het verlanglijstje van veel opleidingsteams staat de wens voor ‘proactieve studenten’. Studenten die ondernemend zijn en zelf initiatief nemen. Maar wat zie je veelal in de praktijk als je onderwijs geeft dat dit leergedrag moet stimuleren? Studenten...

Lees meer
Waarom hebben studenten liever passief onderwijs?

Waarom hebben studenten liever passief onderwijs?

We willen ondernemende studenten die proactief aan de slag gaan, met elkaar discussiëren, vragen indienen en voorbereid naar de les komen. Herken je deze wens? Veel docenten en wellicht ook jij, hebben de ambitie om onderwijs te ontwerpen en te geven dat dit...

Lees meer
gratis e-book differentiëren

Download het gratis e-book 'Differentiëren maakt het verschil'

Vul je gegevens in en ontvang de download link.

Bedankt!

e-book onmisbare tips voor studiesucces

Download het gratis e-book 'Onmisbare tips voor studiesucces'

Vul je gegevens in en ontvang de download link.

Bedankt!

gratis e-book flipping the classroom

Download het gratis e-book 'Flipping the Classroom'

Vul je gegevens in en ontvang de download link.

Bedankt!