Selecteer een pagina

Hoe zetten we studenten aan?

door | 5 dec 2017

De mens heeft van nature een hang om te leren, een onverzadigbare nieuwsgierigheid en een onstuitbare wil om te begrijpen.

In de praktijk van het beroepsonderwijs zien we dit helaas niet altijd terug bij onze studenten. Sommigen hebben de overtuiging dat school per definitie een plek is waar ze moeten leren. Ongemotiveerde of ongeïnteresseerde studenten maken het onderwijs zwaar en zorgen ervoor dat je als docent steeds harder gaat werken om ervoor te zorgen dat er geleerd wordt. Er zijn hiervoor vele oorzaken te geven, zoals: ‘Studenten vinden niet alle onderdelen van hun opleiding leuk of interessant. Studenten hebben eerst praktijkervaring nodig om motivatie te ontwikkelen. Of studenten hebben een verkeerde opleidingskeuze gemaakt’. Dit is een gegeven en betekent dat we ons hierop moeten instellen bij de voorbereiding van de lesactiviteiten.

MotivatieladderDe start van de les is hierbij cruciaal. Motivatie, interesse, betrokkenheid zijn sterke triggers om studenten ‘aan te zetten’. Ze zijn niet de garantie voor impact op het leren maar wel een noodzakelijke voorwaarde omdat zonder motivatie, interesse en betrokkenheid een leerproces niet opstart en niet blijft duren. Aanzetten in de zin van de noodzaak voelen om iets te willen leren, een probleem ervaren dat je wilt oplossen of een uitdaging of urgentie voelen omdat je een hiaat in je kennis of kunde ervaart. De student ‘gaat aan’ als de relevantie van de leeractiviteit gezien en gevoeld wordt.

Het onderkennen van de relevantie zorgt voor bevordering van de autonome motivatie bij de student. Studenten kennen dan persoonlijke waarde toe aan de leeractiviteit (identificatie) of de leeractiviteit sluit goed aan bij hun waardenpatroon (integratie). Deze motivatie kun je als docent stimuleren door student te vertellen wat de waarde is van de leeractiviteit voor nu en later of je laat dit door de student zelf invullen. De kans is groot dat studenten zonder druk of dwang aan de slag gaan omdat ze de activiteit als een eigen keuze ervaren. Dit betekent dus ook dat je zelf overtuigd bent van de relevantie van de leeractiviteit. Meer over autonome motivatie kun je teruglezen in het blog: Het nut van ongemotiveerde studenten; in 3 stappen naar autonome motivatie!

Een tweede belangrijk motivator is dat de student weet dat hij de leeractiviteit tot een goed einde kan brengen. Het gevoel van competentie is van grote invloed op de autonome motivatie. Wees daarom aan de start van de les duidelijk welke inspanning je van de student verwacht, spreek je vertrouwen uit in het kunnen van de studenten en wees duidelijk wat de student van jou kan verwachten in de zin van begeleiding.

Tot zover heb je misschien niets nieuws gehoord en wist je dit allemaal al. Maar breng je dit ook daadwerkelijk in de praktijk?

In de workshop ‘Een vage docent is een ramp’, op 23 november tijdens het ‘Highimpactteaching-Event’ heb ik met een dertigtal docenten kennis en succesverhalen gedeeld over hóe het gelukt is om studenten te motiveren aan de start van de les. We zijn tot de conclusie gekomen dat er zeker winst te behalen is bij de start van de les om studenten ‘aan te zetten’. De opmerking van Filip Dochy over ‘zelf verzonnen casuïstiek’ was voor velen dan ook heel herkenbaar. De opbrengst heb ik hieronder gebundeld in tips. Wie weet helpt het ook jou en je team om lessen nog beter te beginnen en de impact op het leren daardoor te vergroten. Heel veel succes!

Tip 1 Start iedere les met de drieslag: wat is het doel van deze les/leeractiviteit, wat is de relevantie (voor individu, studie, beroep) ervan en de wederzijdse verwachtingen.

Tip 2 Je moet zelf overtuigd zijn van de urgentie van je les/leeractiviteit anders wordt er niet geleerd.

Tip 3 Sluit aan bij de praktijk. Haal de praktijk in de school of ga de praktijk in. Simuleer. Zorg voor echte casuïstiek (niet zelf verzinnen!!!) bijvoorbeeld door intervisie of eigen filmpjes uit de praktijk.

Tip 4 Geef inzicht in de samenhang van jouw lesactiviteit in het geheel en de overkoepelende leerwinst.

Tip 5 Deel een groot probleem op in kleine stukjes. Laat studenten beginnen bij aspecten die ze leuk vinden.

Tip 6 Durf fouten te laten maken.

Tip 7 Niet alles lukt meteen. Blijf rustig, geef vertrouwen en wacht tot de tijd rijp is.

Tip 8 Bevestig dat iets moeilijk is. Spreek je vertrouwen uit in het kunnen van de student en benadruk dat het tijd en inspanning kost om ergens goed in te worden.

Tip 9 Sluit aan bij het dagelijks leven van de student.

Tip 10 Wees flexibel, geef studenten keuzes. Dit versterkt de autonomie.

Tip 11 Haal op en sluit aan bij de voorkennis van de studenten. Dit kan door een (voorbeeld)toets, een casus voorleggen, een opdracht uit laten voeren, etc.

Tip 12 Verras studenten, doe iets onverwachts, prikkel en verbaas.

Tip 13 Maak de leerder expliciet verantwoordelijk voor leren. Laat studenten mee bepalen hoe les(sen) eruitzien. Faciliteert als docent initiatieven.

Tip 14 Neem de student serieus en ga uit van het positieve.

Tip 15 Vraag wat studenten verwachten.

Tip 16 Wees authentiek als docent en maak echt contact met de studenten. Heb plezier!

Tip 17 Geef vertrouwen, dan krijg je vertrouwen.

Tip 18 Start opnieuw als je niet goed begonnen bent.

Tip 19 Start een les altijd met een ‘check in vraag

Heb jij nog tips? Deel ze dan hieronder met ons!


Om je verder te verdiepen in dit onderwerp:

  • Motivatie binnenstebuiten. Nelis en Sark (2015)
  • Bouwstenen voor High Impact learning. Dochy, Bergmans, Koenen en Segers (2015)

 

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Cilia de Jong

Cilia de Jong

Auteur

cilia@oabdekkers.nl

Schrijf je in voor onze wekelijkse blog

Waarom hebben studenten liever passief onderwijs?

We willen ondernemende studenten die proactief aan de slag gaan, met elkaar discussiëren, vragen indienen en voorbereid naar de les komen. Herken je deze wens? Veel docenten en wellicht ook jij, hebben de ambitie om onderwijs te ontwerpen en te geven dat dit...

Lees meer

Van visie naar iedere dag boeiend onderwijs met hoge impact

  Het deugt toch niet… als studenten klagen over docenten die bij wijze van kennisoverdracht you tube filmpjes laten zien die ze zelf al láng hadden gezien? als studenten thuis zitten te niksen vanwege te weinig contacttijd (HBO) óf op school zitten te niksen vanwege...

Lees meer

Vroom vroom…

  Emile neemt je in zijn vlog over jongerencultuur mee in begrip en nieuwsgierige verwondering.   De vier kernwoorden: 1) identiteit 2) jezelf profileren 3) verbondenheid 4) gelijkgestemdheid   Nog geen kennis gemaakt met Famke Louise? Bekijk hier haar videoclip:    ...

Lees meer